Chủ đề: Điều dưỡng Việt chưa có thoái quen tiêm mông

Sau vụ việc xơ hóa cơ delta nhiều người mới quay lại lỹ thuật tiêm trong cơ (IM),nói đến tiêm trong cơ người ta thường muốn nói đến ba vị trí tiêm thông thường : tiêm vào cơ delta, tiêm vào cơ mông và tiêm vào cơ đùi, tuy nhiên người Việt thông thương vẫn gọi là tiêm bắp, nói đến tiêm bắp hay chỉ định tiêm bắp nhiều Điều dưỡng luôn đồng nghĩa với tiêm vào cơ delta ,sáng nay ngồi trao đổi với các bạn sinh viên Điều dưỡng năm thứ 3,hỏi các bạn đã từng tiêm cơ khác vị trí cơ delta bao giờ chưa? nhận được câu trả lời là chưa bao giờ 8/8 bạn, hỏi đã từng thấy tiêm vào cơ mông hay cơ đùi chưa lại được nhận câu trả lời là chưa 8/8, điều này tôi không lạ vì thực tế quan sát trên lâm sàng cũng ít thấy Điều dưỡng tiêm vào các cơ khác ngoài cơ delta, trong nhiều cuốn sách hướng dẫn quy trình tiêm bắp luôn luôn nhắc đến việc không tiêm vào cơ delta quá 3ml đối với người lớn, tuy nhiên đọc các tài liệu viết, dạy tại các trường ở Việt nam không thấy đề cập đến vấn đề này !,trong thực tế cơ delta là cơ có thể tích và độ dày thấp hơn cả cơ dọc ngoài đùi, hay cơ mông do vậy với thể tích thuốc lớn hơn 3 ml thì việc chịu tải và hấp thụ vẫn tốt hơn cơ delta, nhưng thực tế trên lâm sàng Điều dưỡng Việt vẫn ít có thoái quen tiêm vào cơ đùi và cơ mông, tìm hiểu chúng tôi nhận thấy những lý do sau:
1. Như đã nói trên là do thoái quen, từ ngày đi học, và quan sát những tiền bối đã không có thoái quen tiêm, điều này ảnh hưỡng nhiều đến các thế hệ nối tiếp
2.Một trong những lý do nữa là "tiện", chúng ta có một cách nghĩ cách làm rất lạ, đó là không bao giờ nghĩ cho người bệnh, mà thường nghĩ cho ta nhiều hơn, đó là tiêm vào cơ delta thì là tiện hơn cả, không phải chuẩn bị phức tạp, vén nhẹ tay là có thể tiêm được rồi
3.Không muốn phiền toái, để tiêm vào cơ mông, đôi khi do lối nghĩ văn hóa chúng ta là "ngại" cho người bệnh và "ngại" cho chính chúng ta, người Việt nam việc vạch mông, vén đùi người khác coi là không tế nhị cho lắm, vậy chi bằng không làm việc ấy còn hơn
Với những lý do trên đã làm cho việc tiêm bắp không những không đem lại hiệu quả như mong đợi, và đôi khi phản tác dụng, có khi là biến chứng không mong muốn như: giảm hấp thu thuốc, apxe lạnh, chai cơ, xơ hóa cơ, người bệnh chịu sự đau đớn, thuốc không có quá trình hấp thu như mong đợi .
nếu về phương diện khoa học vấn đề này chúng ta cần nhìn nhận một cách nghiêm túc hơn !

các vị trí tiêm bắp thông thường


vị trí tiêm mông:

Kỹ thuật tiêm bắp

[Bạn không thể nhìn thấy link cho đến khi đăng ký, nhấn vào đây để đăng ký]

Hướng dẫn quy trình tiêm bắp

[Bạn không thể nhìn thấy link cho đến khi đăng ký, nhấn vào đây để đăng ký]

Cách xác định vị trí tiêm bắp

[Bạn không thể nhìn thấy link cho đến khi đăng ký, nhấn vào đây để đăng ký]

cho tôi hỏi (trong nhiều cuốn sách hướng dẫn quy trình tiêm bắp luôn luôn nhắc đến việc không tiêm vào cơ delta quá 3ml đối với người lớn)vậy thì quyển hướng dẫn quy trình tiêm bắp do nhà xuất bản nào phát hành?tìm mua được ở đâu?Tôi thấy ở VN hiện nay chủ yếu là tiêm ở cơ delta thôi.ở trong miền Nam tiêm mông phổ biến hơn ngoài bắc. tôi thấy bên nước ngoài người ta tiêm vào cơ delta thì góc độ đâm kim cũng là 90 độ.còn ở VN các thầy không bao giờ tiêm với góc độ đâm là 90 mà chỉ nói cho HS-SV biết là góc độ đâm kim từ 60-90 mà thôi.

bạn hỏi

(trong nhiều cuốn sách hướng dẫn quy trình tiêm bắp luôn luôn nhắc đến việc không tiêm vào cơ delta quá 3ml đối với người lớn

Rất đáng tiếc là tài liệu cho sinh viên, học viên ở Việt nam quá ít, vấn đề tôi đề cập về giới hạn lượng thể tích (IM Injection Volume Limit) tiêm vào trong cơ, được viết hầu hết các sách của nước ngoài (trong khi thể tạng người nước ngoài còn lớn hơn người Việt chúng ta)
tôi xin trích dẫn :

article "Administering IM Injections the Right Way." There is a point we'd like to clarify. In the opinion of Kee and Hayes (Pharmacology: A Nursing Process Approach, W. B. Saunders, 1993), "a dose greater than 3 mL is usually divided and given at two different sites. A volume of drug solution greater than 3 mL causes increased muscle tissue displacement and possible tissue damage." AJN's article states that "a 4 mL dose can be administered into a large muscle (gluteus medius)."

và rất nhiều (133 đề tài ) nghiên cứu đề cập với vấn đề này bạn có thể tham khảo theo đường link sau :
[Bạn không thể nhìn thấy link cho đến khi đăng ký, nhấn vào đây để đăng ký]
Bạn nào quan tâm và muốn NC về "tiêm an toàn" cũng có thể tham khảo các Articles này

Ở khoa chấn thương bệnh viện tỉnh tôi việc tiêm bắp đùi đã phổ biến hơn sau khi có sự kiện sơ hoá cơ đenta. Còn tiêm mông thì thú thực không phải là các bạn sinh viên đâu mà ngay cả các điều dưỡng như chúng tôi cũng ngại tiêm, Tôi hỏi mọi người nói trả lời thẳng luôn là "tiêm mông không may mà BN bị thọt thì mình đi luôn" chẳng dại gì". Thú thực là bản thân tôi khi làm cũng rất ngại tiêm mông không hiểu vì sao nữa!

"tiêm mông không may mà BN bị thọt thì mình đi luôn" chẳng dại gì". Thú thực là bản thân tôi khi làm cũng rất ngại tiêm mông không hiểu vì sao nữa!

XVDomino đã phân tích những lý do mà người Việt ít tiêm mông
-"Ngại":thứ nhất là "tế nhị", thứ hai là "sợ"
-Chưa được đào tạo tốt, cũng như thoái quen các tiền bối ít tiêm
nói thêm chuyện "sợ bị thọt", thực tế trước đây cũng có gặp biến chứng "thọt"do tiêm, nhưng không phải vì lý do đó mà "chẳng dại gì", đứng về góc độ phân tích chúng ta thấy có ba khối cơ có thể gánh khối lượng thuốc tiêm vào bắp :khối cơ Delta, cơ Mông, cơ Thẳng đùi, trong ba khối cơ này, dù người béo hay gầy thì khối cơ Mông vẫn là khối cơ giữ được khả dĩ hơn cả,tuy nhiên trong kỹ thuật tiêm việc xác định đúng vị trí là hết sức quan trọng, nếu tiêm vào dây thần kinh ngồi (sciatic) có thể gây tổn thương hay hoại tử làn hỏng hoặc giảm chức năng của dây thần kinh này gây "thọt", tuy nhiên việc xác định loại trừ vị trí đường đi dây thần kinh này là không khó ( như đã hướng dẫn ở trên)
một vài hình ảnh sau chúng ta sẽ thêm phần tự tin mà không "sợ" tiêm nhầm









Như hướng dẫn ở phần trên khi tiêm mông ở vị trí 1/4 ngoài trên mông, với cách xác định vị trí này không khó khăn trên lâm sàng,tôi nhớ có một lần một chị người Pháp tập huấn tiêm mông, chị làm một việc rất bất ngờ là tuộc mông mình ra và dùng bàn tay cùng bên dang rộng ngón cái và ngón trỏ ,ngón cái để dọc nếp trên xương chậu (đường đai lưng), vị trí mà chị hướng dẫn chọc là khoảng giữa trung tâm chữ "V" (tạo bởi ngón cái và ngón trỏ),rất ấn tượng nhưng cũng rất dễ nhớ
Hầu như kỹ thuật tiêm mông không phải dễ dàng mà tiêm được vào dây thần kinh ngồi ,còn nếu lỡ có tiêm nhầm thì ở thì tiêm đã gây nên dấu hiệu kích thích dây thần kinh

HY vọng Điều dưỡng Việt vì người bệnh mà không "ngại" cũng không "dại gì", mà cố gắng thay đổi thoái quen tiêm cơ Delta, vị trí này không phải chỉ có chuyện xơ hóa cơ mà còn nhiều tác hại không mong muốn khác cũng được đề cập trong y văn,Đừng để cơ Delta "bội thực" vì "ngại" và "dại gì" của Điều dưỡng

Cảm ơn XV Domino đã tư vấn cho đồng nghiệp. Tôi hy vọng có càng nhiều càng tốt các điều dưỡng đọc chủ đề này và Đừng để cơ Delta "bội thực" vì "ngại" và "dại gì" của Điều dưỡng

Em thì cũng đang định học điều dưỡng nhung em vẫn thường thấy các điều dưỡng tiêm cơ mông mà

bài viết thật sự bổ ích với em. Cảm ơn mọi người

tiêm mông,tiêm đùi bệnh nhân hay kêu đâu nên mình cũng ngại^^

tiem mong thi khong dau it nao het,nhung ma cung hoi ngai that(ko te nhi lam)nhung minh di thuc hanh thi cung tiem cho nhau roi.khong sao het.hjhjhj