Chủ đề: Đào tạo Điều dưỡng liên tục, một thách thức đối với các cơ sở y tế hiện nay

Thông tư Thông tư 07/2008 TT-BYT

Tất cả cán bộ y tế đang hoạt động trong lĩnh vực y tế ở Việt Nam phải được đào tạo cập nhật về kiến thức, kỹ năng, thái độ trong lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ của mình. Thời gian được đào tạo mỗi năm tối thiểu là 24 giờ thực học. Trong 5 năm mỗi cán bộ y tế phải tham gia học tập và tích luỹ đủ thời gian đào tạo liên tục ít nhất là 120 giờ thuộc lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ đang hành nghề. Mọi cá nhân đang làm việc trong lĩnh vực y tế ở Việt Nam đều có nghĩa vụ tham gia học tập theo quy định của Thông tư này.

Thủ trưởng đơn vị y tế có trách nhiệm xem xét cho phép tiếp tục công việc thuộc lĩnh vực chuyên môn với những người không tích luỹ đủ thời gian học trong 5 năm công tác.

Kinh phí cho đào tạo liên tục thông qua các nguồn sau đây:

- Kinh phí đóng góp của người tham gia khoá đào tạo để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân theo quy định của Nhà nước.

- Kinh phí đào tạo liên tục được kết cấu từ ngân sách nhà nước trong kế hoạch hàng năm của các cơ sở đào tạo do cơ quan có thẩm quyền phân bổ.

- Các cơ sở y tế có trách nhiệm bố trí kinh phí để đào tạo cán bộ của đơn vị từ kinh phí chi thường xuyên với tỷ lệ hợp lý, phù hợp với kế hoạch đào tạo liên tục.

- Kinh phí có từ nguồn thu hợp pháp khác.

Luật Khám bệnh – Chữa bệnh (đã được Quốc hội khóa 12 đã thông qua ngày 23/11/2009)

Điều 29. Thu hồi chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hành nghề

1. Chứng chỉ hành nghề bị thu hồi trong trường hợp sau đây:

… đ) Người hành nghề không cập nhật kiến thức y khoa liên tục trong thời

gian 2 năm liên tiếp

Điều 37. Nghĩa vụ đối với nghề nghiệp

… 3. Thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức y khoa liên tục để nâng cao

trình độ chuyên môn theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Thông tư 07/2008 TT-BYT có hiệu lực từ năm 2008. Luật khám bệnh – chữa bệnh sẽ có hiệu lực từ năm 2011. Tuy vậy, cho đến nay, số chương trình và số đơn vị đào tạo y khoa liên tục được ngành y tế phê duyệt vẫn còn rất ít và chủ yếu tập trung ở một vài thành phố lớn. Điều này khiến thông tư 07/2008 TT-BYT hoàn toàn không khả thi. Đây thật sự là một bài toán khó cho ngành y tế.

Với tốc độ phát triển của khoa học kỹ thuật và thông tin hiện nay, các nhà khoa học ước tính trong tương lai tri thức của nhân loại sẽ đổi mới khoảng 50% trong một chu kỳ thời gian là 2,5 năm. Tốc độ này còn có thể nhanh hơn đối với y khoa. Bên cạnh đó, sau khi tốt nghiệp trường y, kiến thức học được nếu không được ôn tập, sử dụng cũng sẽ mất đi theo thời gian. Do đó, nếu không có những hoạt động học tập củng cố kiến thức đã được dạy và cập nhật các thông tin kiến thức mới, nhân viên y tế sẽ không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Đào tạo y khoa liên tục không phải là khái niệm mới. Các hoạt động này đã được nhìn nhận và phát triển trên thế giới từ thập niên 50. Cho đến nay, CME đã được công nhận và bắt buộc tại hầu hết các nước, kể cả nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, ở Việt nam, khái niệm này chỉ được chú ý trong hệ thống y tế trong vài năm trở lại đây.

Đào tạo y khoa liên tục (continuing medical education, viết tắt là CME) là một hoạt động đặc thù và chuyên biệt nhằm giúp phát triển năng lực nghề nghiệp của nhân viên y tế với mục tiêu cuối cùng là cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho người bệnh. CME bao gồm tất cả các hình thức học tập mà nhân viên y tế tham gia nhằm mục tiêu cải thiện kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện tốt hơn trách nhiệm chuyên môn. Chính sự liên tục các hoạt động CME đã giúp định hình sự phát triển năng lực nghề nghiệp nhằm đáp ứng các chức năng và trách nhiệm của nhân viên y tế đối với xã hội.

Do vai trò đặc biệt của CME trong chất lượng chăm sóc sức khỏe, ở đa số các nước trên thế giới, CME ngày càng được công nhận và được tổ chức hoàn thiện hơn. Theo quan điểm hiện nay, hoạt động CME tối ưu và đạt hiệu quả tốt nhất khi từng cá nhân có chương trình, phương pháp và tài liệu học tập phù hợp với nhu cầu, nhiệm vụ và định hướng phát triển của mình. Mục tiêu nhằm liên tục cải thiện kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết để đảm bảo nhiệm vụ chuyên môn mà mình đảm trách. Để đáp ứng yêu cầu đó, các chương trình CME phải được tổ chức thật phong phú và hình thức, phương tiện và mức độ khác nhau để đáp ứng nhu cầu đa dạng của cộng đồng y tế.

Để thực hiện được điều này, hệ thống y tế cần vận động nhiều nguồn lực khác nhau để thực hiện các hoạt động CME. Ở các nước trên thế giới, các tổ chức đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động CME bao gồm: các hội nghề nghiệp, trường y và các bệnh viện có giảng dạy. Các tổ chức đào tạo này phải thể hiện vai trò năng động và đươc sự hỗ trợ của hệ thống nhà nước để tổ chức tốt các hoạt động CME nhằm đáp ứng sự phát triển của hệ thống chăm sóc sức khỏe ở từng quốc gia.

Các hoạt động của CME phải giúp đỡ bác sĩ, Điều dưỡng một cách hiệu quả trong việc khái quát hóa, diễn giải, đánh giá và ứng dụng các kiến thức mới vào chăm sóc sức khỏe nhằm cung cấp cho bệnh nhân một dịch vụ chăm sóc chất lượng, hiệu quả và chi phí phù hợp. Để đáp ứng mục tiêu này, chúng ta cần có chính sách đúng đắn về đào tạo nguồn nhân lực y tế và sự hợp tác của nhiều thành phần trong xã hội.

Góc nhìn đào tạo liên tục từ các nước tiên tiến và khu vực

Hội đồng chứng nhận đào tạo y khoa liên tục Hoa kỳ (ACCME)

Đào tạo y khoa liên tục là một dạng đặc biệt của đào tạo liên tục nhằm giúp nhân viên y tế duy trì năng lực chuyên môn và học tập những kiến thức mới cũng như thông tin về những lãnh vực mới thuộc chuyên ngành. Những hoạt động này có thể bao gồm các sự kiện (hội nghị, hội thảo, họp chuyên môn định kỳ, hội nghị thường niên), tài liệu, các chương trình đào tạo qua mạng internet, các hình thức nghe nhìn hoặc thông tin điện tử khác…. Nội dung của các hoạt động đào tạo này được xây dựng, xem xét và thực hiện bởi các chuyên gia đầu ngành trong các lãnh vực chuyên môn.

Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa kỳ (AAP)

Đào tạo y khoa liên tục bao gồm các hoạt động đào tạo nhằm mục tiêu duy trì, phát triển năng lực chuyên môn hoặc củng cố kiến thức, kỹ năng y khoa cần thiết cho bác sĩ, Điều dưỡng... để thực hiện chức năng nghề nghiệp, bao gồm cung cấp dịch vụ điều trị cho bệnh nhân, phục vụ cộng đồng cho cộng đồng và cho ngành y. Định nghĩa này của CME nhấn mạnh rằng tất cả các hoạt động đào tạo liên tục nhằm hỗ trợ người bác sĩ thực hiện chức năng nghề nghiệp của mình hiệu quả hơn đều được xem là đào tạo y khoa liên tục.

Hội đồng Y khoa quốc gia Singapore

Đào tạo y khoa liên tục bao gồm các hoạt động đào tạo nhằm duy trì, phát triển và nâng cao kiến thức, kỹ năng và năng lực chuyên môn của bác sĩ, Điều dưỡng.

Khái niệm về đào tạo y khoa liên tục theo thông tư 07/2008 TT-BYT chưa thật sự mô tả đúng phạm vi và các hình thức của đào tạo y khoa liên tục theo các quan điểm phổ biến trên thế giới hiện nay. Chúng ta có thể tham khảo hệ thống phân loại đào tạo y khoa liên tục của Singapore để hiểu rõ hơn. Các khái niệm và phân loại các hoạt động đào tạo liên tục tương tự như Singapore hiện đang được đa số các nước trên thế giới áp dụng, ngay cả ở Thái lan. Điều này, giúp các hoạt động đào tạo y khoa liên tục phong phú hơn về hình thức, nội dung và mức độ. Hệ thống này rất hữu ích trong điều kiện Việt nam, khi mà trình độ phát triển y tế không đồng đều giữa các vùng miền và các tỉnh thành. Mở rộng hình thức các hoạt động đào tạo liên tục giúp các hoạt động này đến được và phù hợp với nhiều đối tượng nhân viên y tế hơn và hiệu quả xã hội lớn hơn, đặc biệt là đáp ứng nhu cầu học tập cho cán bộ y tế ở các khu vực đào tạo y khoa chưa phát triển và thiếu thông tin. Do đó, cần thiết có một hệ thống khái niệm và phân loại mở rộng và khoa học, làm tiền đề cho sự phát triển của hoạt đào tạo y khoa liên tục ở Việt nam, đáp ứng nhu cầu phát tirển của ngành y tế và xã hội.

Hiện nay chưa có một chỉ đạo tổ chức thực hiện mang tính hệ thống: kết hợp viện- trường nên trên thực tế hầu hết công tác đào tạo đang trông chờ vào hình thức đào tạo tại chổ, trong khi đó các cơ sở y tế đang ở trạng thái quá tải về mọi mặt phải gánh gồng thêm câu chuyện "đào tạo liên tục" tại ngay các BV tuyến trung ương đôi khi để giải quyết vấn đề chỉ tiêu nên tổ chức các lớp học "gọi là có học" !

Đào tạo liên tục nếu hiểu theo đúng nghĩa là một mô hình tất yếu, tuy nhiên đòi hỏi một sự phối hợp và chuẩn bị tốt về mọi mặt: để cập nhật được kiến thức tại chổ chỉ tính riêng việc tổ chức các lớp học đã đòi hỏi nhiều năng lực khác nhau: năng lực tổ chức lớp học, năng lực và phương pháp giảng day(TOT) và chương trình nội dung đào tạo, đó là chứ nói đến việc tổ chức các hội thảo hội nghị khoa học.

Chất lượng chăm sóc người bệnh thực sự hiệu quả khi và chỉ khi các cơ sở thực hiện tốt công tác đào tạo liên tục, đây là điều kiện cần trên tiến trình phát triển phù hợp với thời đại

Trên thực tế, bánh xe lịch sử của ngành, nghề bị trì trệ rất nhiều không chỉ ở Viện mà ngay cả ở trường, đã đến lúc các nhà hoạch định chính sách cần có cái nhìn tổng thể hơn về lĩnh vực xây dựng chiến lược cũng như đầu tư vào lĩnh vực này: như đào tạo con người có đủ năng lực, mang tính nòng cốt, xây dựng các tạp chí kỷ yếu thường niên, nguyệt san, soạn dịch các giáo trình, tài liệu tham khảo, cập nhật các nghiên cứu khoa học, tổ chức các hội nghị hội thảo, và quan trọng nhất là đầu tư nguồn ngân sách thích đáng cho hoạt động này, việc đào tạo lại cập nhật kiến thức trong lĩnh vực y khoa điều dưỡng không kém phần quan trọng hơn đào tạo mới !

Trong thời điểm hiện nay mối quan hệ trường- viện là một liên kết cần đặt ra và gắn bó mật thiết với nhau, đồng thời với hệ thống đào tạo chỉ đạo tuyến cũng là kênh có thể sử dụng thời điểm nay, trong mấy năm gần đây chương trình 1816 đã có hình thức đào tạo liên tục hỗ trợ tuyến tận dụng được nguồn nhân lực hiện có nhằm chia sẻ, tuy nhiên về lâu dài cần thiết phải xây dựng những giải pháp mang tính chiến lược và bền vững hơn, điều đó mới quyết định liệu ngành nghề y tế nói chung ngành điều dưỡng Việt nam có đạt được mong đợi sánh vai với thế giới và khu vực hay không /

BV mình vẫn tổ chức sinh hoạt khoa học hàng tuần liên tục về các kỹ thuật chuyên môn của điều dưỡng cũng như BS

Và BV tớ vẫn tự hào và đc các BV khác học hỏi về vấn đề này :D