Chủ đề: Ngẫm một điều: đối xử tốt với nghề y là đối xử tốt với nhân dân

Ngành y là một ngành đặt thù, đặt biệt sản phẩm tạo ra cũng đặt biệt, điều này ai cũng biết, tuy nhiên một điều ít ai biết là ngành y nghề y hiện đang được đối xử kém trong xã hội về nhiều mặt, không muốn nói là chưa công bằng:Học nhiều, Lương thấp, áp lực lớn, xã hội "soi" nhiều, nhiều báo chí đã gọi là nghề " nguy hiểm", TS.Lương ngọc Khuê: "liệu thế này ai còn dám đi làm bác sĩ", một câu nói đơn giản nhưng đáng suy ngẫm

nhìn lại chúng ta thấy những điều không thể chối cải như sau:

1.Người làm y, nghề y là những người cam chịu
Khoát trên người áo trắng, ít ai biết được là tại sao mỗi chúng ta lại chọn nghề y, nhiều tờ báo phát ngôn " vì nghề hái ra tiền", có lẽ họ đã nhầm,khi bước vào trường, sinh viên ngành y là những đối thủ đáng nể trong giới sĩ tử, nếu xét về bản lĩnh và tư cách tôi không dám khẳng định, nhưng các chiến binh thi vào y là những chiến binh dũng cảm và là quân chủ lực thời phổ thông, ít ai chọn đi thi đại học y mà coi là thi để thi,hầu hết đều phải lượng sức mình, khác với các nghề khác, nghề y nói qua ai cũng biết sẽ làm gì, sẽ phải đối mặt với gì, khi ngay những ngày ngồi ghế phổ thông: máu me, bẩn thỉu, bệnh tật, tiếng khóc ,nổi buồn và nước mắt.. và cái chết.những thứ này là chắc chắn còn tiền bạc ư, mơ hồ.Nói thế mọi người lại hỏi, sao biết khổ mà còn đâm thân vào, điều này chỉ có người trong cuộc mới trả lời được,vì họ có ý chí, có hoài bảo, có thứ mà người ngoài ngành ít ai nghĩ đến:trái tim, lòng hướng thiện, muốn giúp người khác, viễn vong ư! ,không đó ít nhất là sự thật ở số đông.
Cũng ít ai để ý từ Bác sĩ là gì ?, từ Bác có nghĩa là sự uyên bác:nghĩa là người có tầm hiẻu rộng, có kiến thức sâu về mọi mặt, từ y theo tiếng là tinh là "ars medicina", nghĩa là "nghệ thuật chữa bệnh", nghĩa là trong nghề y bao gồm sự tổ hợp của nhiều ngành nghề khác và nó nâng lên tầm nghệ thuật, người dân hay gọi là y thuật,vì sản phẩm là phục vụ cho đấng quan trọng nhất trên hành tinh: Con người, và chính là con người là đối tượng phục vụ nên người làm y không thể thay bởi các máy móc hiện đại, mà chỉ có con người mới đảm nhiệm được cho dù nghìn năm sau đi nữa, thế giới phát triển đến đâu đi nữa, nghề nào đó có thể không còn tồn tại, nhưng nghề y người làm y thì chắc không thể thiếu, một từ khác mà mọi người vẫn hay dùng trong nghề y là từ chẩn đoán: nghĩa là người làm y không chỉ biết có hiện tại mà còn dự đoán: dự đoán từ các dữ kiện thu được để suy diễn tìm ra liệu phát điều trị thích hợp và cũng dự đoán hướng tiến triển bệnh, gọi là tiên lượng, không dừng ở đó người làm y còn chọn các liệu pháp, nghĩa là các phương thức, phương pháp, phương tiện để giải quyết vấn đề của người bệnh vì những căn bản về nghề nghiệp này mà xưa nghề y được coi là nghề cao quý và được tôn trọng nhất trong xã hội, và họ ví người làm y như vị thần: thân y, và thần dược.
Lịch sử cũng đã chứng minh và ghi nhận dù ở thời kỳ nào, sơ khai người làm y thuật thương kiêm luôn như các học sĩ , các nhà chiêm tinh,các thầy cúng, thầy dạy học.và nhìn lại hầu hết họ không dành danh lợi, quyền chức hay của cải vật chất trong khi ngay cả trước họ vẫn là những người có tầm cao nhất trong xã hội.
Ngày nay nếu nhìn thẳng thì sinh viên học nghề y là học lâu nhất và học nhiều nhất:sáu năm, chín năm, mười hai năm thử hỏi có ngành nào học lâu như thế, mà thời gian biểu cũng khá bận rộn: sáng học, chiều đến viện, tối trực đêm, có lẽ chỉ có ngành y là học bám với thực tế nhiều nhất và thời gian nếu tính tổng số giờ : nếu sáu năm học thì số giờ học so với các trường khác có khi gấp đôi gấp ba lần,chừng ấy mới ra trường được
"Lương y như từ mẫu" đúng vậy, làm y do bản chất công việc nghề nghiệp: không thể khác được, không những là người mẹ, người mẹ là người mà không nói chắc ai cũng biết, nhưng còn là người mẹ hiền nữa.Chính cái lý do này mà tôi tạm dùng hai từ cam chịu, thì đúng bản chất, vì nếu xét trong xã hội thì nghề y ít đấu tranh nhất, ít đòi hỏi quyền lợi nhất và âm thầm, hy sinh nhất.

2.Xã hội đã đối xử không công bằng
Giờ lang thang trên mạng, ít thấy nêu được giương người tốt việc tốt, thầy thuốc tốt, báo chí xã hội đã không công bằng với nghề y đã đành vì thời đại thông tin cần câu view, nên suốt ngày đọc: đâm, giết, chém, hiếp...mà đâu đó toàn thấy viết " chết oan" "chết tức tưởi"..." thiếu trách nhiệm", xã hội việt nam báo chí việt nam đã đi chệch với định hướng của Đảng và nhà nước, thay gì trách nhiệm của họ là nêu tấm giương người tốt việc tốt thì ngày nay họ nêu người xấu, việc xấu, đây là một hiện tượng nguy hiểm, chuyện báo chí không bàn, nhưng họ đã nhìn đã viết không có một góc nhìn đúng và khoa học, sức khỏe và sự thay đổi còn người là vô hạn, cho dù được mệnh danh là "bác sĩ" nhưng cũng không lường hết các thay đổi bất thường ở con người, nhung thực tế họ đã kiểm soát được hơn 95% sức khỏe của con người và đâu đó có thể xảy ra 5%, và theo toán học thì đây là con số gần như là chấp nhận tuyệt đối với thực tế.trong 100 người bệnh, và có những bệnh vô cùng hiểm nghèo, và trong một đời thầy thuốc thì không thể đếm được bao nhiêu bệnh nhân được cứu sống, liệu khi nhìn nhận một con người, một sự kiện thì xã hội và báo chí có nghĩ đến góc độ này không ?, theo người phương tây họ gọi là cách nhìn giọt mực trên tờ giấy trắng, nghĩa là người Việt nam xã hội việt nam đang nhìn thấy giọt mực chứ không nhìn thấy tờ giấy trắng, trong khi tờ giấy trắng nó lớn rất nhiều so với một chấm mực .
Nhiều người làm nghề y rất ấm ức và phẩn nộ về câu chuyện phong bì, sáng nay ngồi trong toa tàu, cùng với các vị khách tri thức và quan trọng, họ đã nhìn nhận và coi chuyện nói đến phong bì trong ngành y là lố bịch là trò cười , vì một thực tế phong bì giờ ngành nào cũng lồ lộ ra chứ chỉ có ngành y đâu?, nhưng thử hỏi có người nào ngành y lại than vãng so sánh và kêu ca đâu, và đương nhiên họ đều coi chuyện vòi vĩnh người bệnh là một thoái xấu, và họ cũng cảm giác xấu và dơ bẩn khi ai đó làm chuyện này, nhưng xã hội lại một lần nữa bôi thêm một vết bẩn lên mặt nghề y, bôi lên người có đức cao vọng trọng, ví như một câu nói so sánh thế này đứa con trai bảo với mẹ " mẹ ơi mẹ đừng đi an cắp nhé", ai có bố có mẹ thử về nói câu này xem thế nào , có người bảo tôi rằng " anh không láy phong bì thì anh vô can", không không thể nói thế được, câu đó thì có khác gì tôi nói với mẹ " con nói thế, nhưng mẹ không ăn cắp là mẹ vô can"
Lại chuyện đâm giết, đánh bác sĩ,tôi cũng đã từng trao đổi với một số tờ báo về chuyện này, cái lý do "giận cá chém thớt", khi mà người thân họ bị mất mát, khi mà người bệnh bị đau đớn, khi mà họ bị người khác đâm, đánh chém ngoài đường, thì vào viện, cái cục giận nó còn ở đó mà sẽ bùng nổ với bất kỳ ai, mà trong bệnh viện thì ngoài bác sĩ ra còn ai, đôi khi sống trong bệnh viện, biết tâm lý đó mà không trách người bệnh, vì biết họ đã bị đau đớn thiệt thòi, nhưng cũng là lạ, người giúp cho mình tính mạng sự sống mình lại đánh, chém, giết họ, cũng là một điều không công bằng, làm nghề y là ghét dỗi người bệnh chắc người bệnh sao sống được, may mà không ai ghét người bệnh, điều đó được chứng minh thực tế, dù là kẻ cướp, dân gian hồ, người ăn mày thì đã có ai bị chết do sự giận hờn của thầy thuốc đâu .

3.Nếu như có một ngày
nếu một ngày nào đó, mọi người vì bị đối xử tệ mà bỏ ngành bỏ nghề y thì chuyện gì sẽ xảy ra !
Người làm y chuyên tâm, an tâm sống với nghề là dân được nhờ:Lương đủ sống, áp lực được giảm ,xã hội đối xử tử tế hơn với nghề y thì chắn chắn người việt nam sẽ được nhờ: chất lượng cuộc sống sẽ là khác, bản chất con người là không đổi, bản chất nghề nghiệp là không đổi, chỉ có sự thay đổi hoàn cảnh làm thay đổi con người thay đổi nghề, hãy trả lại hình hài vốn có của nghề y người làm y,một lần tôi trò chuyện với một số vị khách đến từ các nước trong đó có người gốc việt nam, họ đều làm y,một câu hỏi vụ vơ đưa ra với họ "các bạn có lo chuyện cơm áo gạo tiền không", mọi người đều trố mắt coi tôi hỏi câu không hiểu, vì một ngày nào họ đã nghĩ đến tiền đâu, lương họ hoàn toàn đủ sống, đủ trang trải, một hôm khác tôi lên vùng núi phía bắc khi đó chưa hết giờ làm thấy mọi người đều ra về thấy lạ tôi hỏi " sao chưa hết giờ các chị lại về" một câu trả lời rất gọn " về nhà còn nấu cám cho lơn ăn chứ muộn rồi nó đói", với hai câu hỏi làm tôi cũng không hiểu đâu là đâu nữa.
Một trong những sứ mệnh và nhiệm vụ của người làm y nghề làm y là lo cho sức khỏe con người Việt nam, thử hỏi khi người làm y mà lo cho con lợn ở nhà thì ai lo cho người bệnh đây, mà tại sao họ lạ lo cho con lợn ?, khi mà xã hội bôi vào mặt họ nào là sự "thất trách"," kẻ móc túi" thì sao họ ngẩn đầu mà đứng vững với nghề, sao họ cảm giác được thăng hoa trong nghề nghiệp để không có hai từ "chán nản", sao có chuyện tính mạng họ hằng ngày bị rình rập,bị soi mói thì họ còn đủ bản lĩnh mà sống với nghề !
Bệnh nhân là ai, là nhân dân, họ cần một người mẹ hiền, người mẹ hiền chỉ âu yếm đứa con ngon, với một đứa con hư thì mẹ hiền sẽ phải thế nào đây, từ tận sâu đáy lòng con người đã vốn hướng thiện, hướng đến sự bao dung và yêu quý đồng loài, điều này không chỉ ở nghề y, vậy thì không thể khác được, vốn dĩ con người ai cũng có một lòng trắc ẩn là được cứu người, giúp người, thì đừng bao giờ làm nhơ đi cái quý báu nhất cũng lòng người, tình người
Vì sức khỏe của dân tộc của giống nói Việt nam mà mỗi người phải có trách nhiệm hơn với nhau,cần phát huy cái vốn có và cần điều kiện để nó phát huy

Chào XV Domino và các bạn!

Tôi biết bạn XV Domino là một trong những người tâm huyết và sống có trách nhiệm với nghề,với đời. Thời gian qua tôi không vào trao đổi được trong đây vì “lý do kỹ thuật” nhóm Admin,nhưng tôi vẫn đọc khá nhiều trăn trở - bức xúc – các bài viết chuyên môn của bạn và mọi người.

Đôi khi tôi cũng đọc được phản ứng và bức xúc của bạn khi mọi người góp ý, nhưng rồi bạn điều chỉnh được dần dần, đó là điều đáng quý, trân trọng. Trong đời thật và trên mạng này,tại Việt Nam hay ở đâu thì luôn luôn vẫn còn tốt – xấu,thiện – ác , nhưng hiện tại xã hội chúng ta đang có những xáo trộn phức tạp….Bạn nói đúng,đang chệc h hướng! Vậy trách nhiệm định hướng là của những người có hiểu biết, có tâm và tầm nhìn, tiên phong ở từng cấp là lãnh đạo các cấp, trách nhiệm của người Quản lý các cấp…Góc nhìn của bạn – bài viết của Bạn phản ánh đúng – trúng nhưng chưa phổ quát hết thực trạng xã hội nên đánh giá chưa đúng và trúng căn bệnh xã hội. Là người làm nghề Y nói chung – Điều dưỡng nói riêng chúng ta hiểu hơn ai hết: đánh giá sai thì can thiệp sai,hậu quả là khôn lường…

Bạn là người có tâm,có chuyên môn vững,nếu thể hiện qua trang Web thì ngoại ngữ -tin học cũng khá tốt – đi nhiều – va chạm nhiều – tiếp xúc nhiều – bạn vào mạng không ít…Những người như bạn sẽ thấy nhiều chuyện đời – chuyện nghề trong đời và trong mạng…Có những thực trạng vẫn chưa toát ra được trong bài viết của bạn…
Bạn có viết” Ngành y là một ngành đặc thù, đặc biệt sản phẩm tạo ra cũng đặc biệt, (phía trên bạn viết sai chính tả - điều chỉnh lại nhé) điều này ai cũng biết, tuy nhiên một điều ít ai biết là ngành y nghề y hiện đang được đối xử kém trong xã hội về nhiều mặt, không muốn nói là chưa công bằng:Học nhiều, Lương thấp, áp lực lớn, xã hội "soi" nhiều, nhiều báo chí đã gọi là nghề " nguy hiểm", TS.Lương ngọc Khuê: "liệu thế này ai còn dám đi làm bác sĩ", một câu nói đơn giản nhưng đáng suy ngẫm”

Theo tôi, Đánh giá cần góc nhìn toàn diện,đành rằng có một sự thật bất công: xã hội đang đối xử không công bằng đối với số đông “dân ngành Y” chỉ vì người ta nhìn vào số ít dân Y tế giàu lên bất thường – một bộ phận cán bộ lãnh đạo Y tế sống xông xênh,trước thực trạng dân khổ lòng vẫn “thanh thản như cày xong thửa ruộng” nên ông bs - nông dân Giàu bỏ mạng khi làm nhiệm vụ cứu dân!Ra đi lòng ông làm sao thanh thản,khi ông bị lấy mất mạng/ khi con ông đang làm hợp đồng – đang học Cn Điều dưỡng…Nếu ông không chết bao giờ con ông vào biên chế? Lãnh đạo để duyệt biên chế bạt ngàn và dạy thì kêu thiếu yếu rồi kêu…Điều dưỡng chán nghề - “các nước chán đào tạo Điều dưỡng trung học Việt Nam vẫn đào tạo mà không ai quản lý !!!”( lời Ths Lưu báo và mạng đang đầy .Vậy thì ai quản lý? Ai đang quản lý và dạy các trường không khó kiểm tra và chế tài khi thông tin đăng công khai – minh bạch trên mạng,chả cần đi đâu,tốn kém tiền của,cứ ngồi góc nhà với cái máy vi tính là thấy hết mà ra văn bản chỉ đạo,sau đó Ofline kiểm tra…

Tôi muốn nói như vậy để thấy “tiên trách kỷ hậu trách nhân”, chỉ tại lãnh đạo ta nói chưa đi đôi với làm, chứ lãnh đạo làm đúng thì ai mà sai được – thực ra thì xã hội cần và trả giá khá cao,chỉ chúng ta đánh giá thấp nhau và xem thường nhau nên xã hội mới hoang mang và hoảng loạn đó chứ...

Ví dụ nhé:

1. Thạc sĩ Phạm Đức Mục, cục phó cục Quản lý khám chữa bệnh – bộ Y tế, ví von: bác sĩ và điều dưỡng cũng giống như công an với bộ đội, hai bên đều có chung nhiệm vụ bảo vệ, giữ gìn trật tự an ninh cho tổ quốc, nhưng mỗi bộ phận đều có nhiệm vụ khác nhau. Cùng nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ người bệnh nhưng bác sĩ có nhiệm vụ theo dõi điều trị còn điều dưỡng đóng vai trò chăm sóc, nuôi dưỡng bệnh nhân.
Toàn việc nhàm chán

Những công việc như tiêm chích, truyền dịch, thay băng, rửa vết thương, đo huyết áp... và ghi chép chiếm hết 2/3 thời gian trong ngày của điều dưỡng. Ảnh: Hoàng Nhung
Tuy nhiên, thực tế ở các bệnh viện hiện nay, nhiều điều dưỡng vẫn đang làm việc một cách thụ động. Họ chỉ biết làm theo y lệnh của bác sĩ, công việc cứ lặp đi lặp lại nhàm chán: tiêm chích, truyền dịch, thay băng, rửa vết thương… và ghi chép. Những phần việc này chiếm hết 2/3 thời gian trong ngày của điều dưỡng. Hiếm khi thấy điều dưỡng dành thời gian chủ động đi thăm hỏi, động viên tinh thần và tư vấn hướng dẫn điều trị bệnh cho bệnh nhân.

2.Công việc ngập đầu, căng thẳng khiến cho điều dưỡng chán việc đã làm ảnh hưởng rất nhiều đến kết quả điều trị cho bệnh nhân. ThS điều dưỡng Đặng Trần Ngọc Thanh, giảng viên bộ môn điều dưỡng – hộ sinh, trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch TP.HCM, cho biết: Khi điều dưỡng làm việc vất vả, với một tốc độ khẩn trương và đòi hỏi sự chính xác ở các khoa chăm sóc đặc biệt, đã khiến 1/3 số điều dưỡng chán nản công việc. Vấn đề thiếu hụt điều dưỡng sẽ làm trầm trọng thêm sự chán nản của điều dưỡng và ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân.

ThS Nguyễn Bích Lưu, trưởng phòng điều dưỡng – tiết chế cục Quản lý khám chữa bệnh, bộ Y tế, cho biết ngành điều dưỡng đang đứng trước nhiều thách thức: thiếu giáo viên và chuyên gia đầu ngành nên 70% những người dạy điều dưỡng hiện nay là bác sĩ. Người điều dưỡng chưa được đào tạo để thực hiện dẫn đến sử dụng chưa phân biệt rõ trình độ đào tạo, kỹ năng; vị thế và hình ảnh người điều dưỡng chưa được định hình rõ ràng.

Hiện nay, các nước Đông Nam Á, như Philippines, Indonesia, Thái Lan… đã “chán” điều dưỡng trung cấp và điều dưỡng đa khoa. Họ đã chuyển từ đào tạo trung cấp sang đào tạo cao đẳng điều dưỡng hệ ba năm, cử nhân hệ bốn năm. ThS Phạm Đức Mục cho biết Việt Nam và mười quốc gia Đông Nam Á đã thoả thuận và đưa đến quyết định về chuẩn hoá nhân lực điều dưỡng. Theo đó, điều dưỡng nước ngoài sẽ được cấp phép sang nước ta làm việc tại các bệnh viện đa khoa quốc tế, các bệnh viện tư. Vì vậy, nếu Việt Nam không nhanh chóng xem lại cách đào tạo điều dưỡng như hiện nay, điều dưỡng Việt Nam sẽ có nguy cơ thua ngay trên sân nhà. (BÀI VÀ ảNH: HOÀNG NHUNG )


3.Th.S Thái Thị Kim Nga, Trưởng phòng điều dưỡng BV Chợ Rẫy là một trong những điều dưỡng trở thành Thầy thuốc ưu tú đầu tiên sau hơn 20 năm “ẩn mình” cho biết: Với tấm bằng trung cấp ra trường, nhiều điều dưỡng chỉ có thu nhập trên 2 - 4 triệu đồng/tháng. Mức lương tăng dần theo trình độ và chức vụ công tác nhưng con số đó không thấm vào đâu so với công việc. Thực tế, không ít sinh viên đã bỏ nghề ngay khi ra trường. ( theo Tiêu Hà – Tiến Đạt bài Đỏ mắt tìm Điều dưỡng!)


4. GiadinhNet - Trong bối cảnh phát triển không ngừng của ngành Y tế, các cán bộ làm công tác quản lý tại các bệnh viện và cơ sở khám, chữa bệnh cần có chuyên môn vững vàng, nắm vững chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác khám, chữa bệnh để thực hiện đúng
Đồng thời, cần có kiến thức, kỹ năng quản lý để vận dụng sáng tạo, khắc phục khó khăn trong thực tiễn của đơn vị, thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý của mình, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả trong cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh và mong đợi của cộng đồng.

Trước nhu cầu rất lớn bao gồm đào tạo lại và đào tạo mới cán bộ quản lý bệnh viện, ngày 12/01/2010, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký Quyết định số 68/QĐ-BYT về việc thành lập Trung tâm phát triển năng lực quản lý khám, chữa bệnh trực thuộc Cục Quản lý Khám, chữa bệnh.
Theo đó, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Cục, chịu sự chỉ đạo quản lý trực tiếp của Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh; Trung tâm có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng.

Trung tâm có chức năng tổ chức thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý bệnh viện, tham gia nghiên cứu ứng dụng, tư vấn chuyển giao các mô hình và công nghệ trong quản lý bệnh viện. Ngày 8/6/2010, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành các quyết định bổ nhiệm lãnh đạo Trung tâm.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã ban hành Quyết định quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Trung tâm gồm: Văn phòng Trung tâm; Phòng Đào tạo tư vấn; Phòng Nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế. Biên chế của Trung tâm được xác định theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế giai đoạn 2010 - 2011 là 15 biên chế và được điều chỉnh hàng năm theo nhu cầu công tác.

Ngày 4/10/2010, được sự đồng ý của Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm phát triển năng lực quản lý khám, chữa bệnh và công bố các quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc bổ nhiệm lãnh đạo Trung tâm: TS. Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh kiêm Giám đốc Trung tâm; TS. Trần Quý Tường - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh kiêm Phó Giám đốc Trung tâm và Ths. Phạm Đức Mục - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh kiêm Phó Giám đốc Trung tâm.

Sau khi ra mắt, trong quý IV/2010, Trung tâm sẽ tổ chức đào tạo 6 lớp Quản lý Bệnh viện cho cán bộ lãnh đạo quản lý bệnh viện tuyến Trung ương và tuyến tỉnh bằng nguồn kinh phí hỗ trợ thực hiện của công ty J&J, tổ chức JICA, Đề án 1816. Trung tâm cũng hợp tác với các đơn vị để đào tạo cán bộ quản lý bệnh viện theo yêu cầu cụ thể của các bệnh viện.

Giảng viên là các đồng chí cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cao của ngành y tế, nhà hoạch định chính sách y tế, các nhà quản lý bệnh viện có kinh nghiệm và các giảng viên, chuyên gia quốc tế về quản lý bệnh viện. Đối tượng tham dự khóa học là lãnh đạo các bệnh viện, viện nghiên cứu có giường bệnh, điều dưỡng trưởng bệnh viện, trưởng phó các khoa, trưởng, phó các phòng chức năng của bệnh viện, Trưởng, phó phòng nghiệp vụ y các Sở Y tế. Học viên đáp ứng các yêu cầu của khóa học sẽ được cấp chứng chỉ về Quản lý bệnh viện. Chứng chỉ quản lý bệnh viện là điều kiện để xét bổ nhiệm hoặc bổ nhiệm lại đối với cán bộ làm công tác quản lý bệnh viện.

TS.Lương Ngọc Khuê (Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế) ( Còn tiếp...)

(Tiếp theo...)

Theo ThS Phạm Đức Mục - Phó cục trưởng Cục QLKCB, sai sót và tai biến y khoa có thể xảy ra mọi nơi, mọi lúc, mọi tình huống, trên mọi thiết bị, trong mỗi quy trình… Đáng nói, 50% sự cố có thể phòng tránh được, vì nguyên nhân chủ yếu do lỗi hệ thống.
Theo một điều tra tại năm bệnh viện ở Hà Nội do Hội Điều dưỡng Việt Nam thực hiện, chỉ có gần 28% nhân viên y tế báo cáo sai sót/sự cố sau khi xảy ra. Vì vậy, sự cố có thể tiếp tục xảy ra nếu không tìm được nguyên nhân gốc và sửa chữa. ThS Mục nêu ví dụ, bệnh nhân uống nhầm thuốc có thể do nhân viên điều dưỡng đưa nhầm thuốc, nhưng sâu xa hơn, cũng có thể là bác sĩ đưa ra y lệnh viết chữ quá xấu, nên tên thuốc bị nhầm lẫn…
Tại hội thảo, các chuyên gia nêu sáu biện pháp để giảm thiểu tai biến như: xác định chính xác bệnh nhân, cải thiện thông tin giữa các nhân viên y tế, đảm bảo dùng thuốc an toàn cho bệnh nhân, xóa bỏ phẫu thuật sai vị trí (thực hiện quy trình xác định chính xác bệnh nhân, đánh dấu vị trí phẫu thuật), giảm nguy cơ nhiễm khuẩn cho người bệnh.
ThS Nguyễn Bích Lưu, trưởng phòng điều dưỡng – tiết chế cục Quản lý khám chữa bệnh, bộ Y tế, cho biết ngành điều dưỡng đang đứng trước nhiều thách thức: thiếu giáo viên và chuyên gia đầu ngành nên 70% những người dạy điều dưỡng hiện nay là bác sĩ. Người điều dưỡng chưa được đào tạo để thực hiện thiên chức chăm sóc mang tính chủ động và chuyên nghiệp; nguồn nhân lực điều dưỡng mất cân đối về cơ cấu dẫn đến sử dụng chưa phân biệt rõ trình độ đào tạo, kỹ năng; vị thế và hình ảnh người điều dưỡng chưa được định hình rõ ràng.

Theo ThS Nguyễn Bích Lưu, cả nước hiện nay có tới 70 cơ sở đào tạo điều dưỡng, trong đó nhiều trường dân lập đua nhau mở ngành đạo tạo điều dưỡng nhưng chất lượng ít ai quản lý, kiểm tra. Trong khi tại Hàn Quốc, 100% giảng viên điều dưỡng có trình độ tiến sĩ, thì ở Việt Nam 85 triệu dân chỉ có một tiến sĩ điều dưỡng, chưa tới 20% điều dưỡng có trình độ cử nhân. Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch rất khó tuyển giảng viên điều dưỡng vì lương thấp.
Trong khi thế giới rất chú trọng điều dưỡng chuyên khoa: điều dưỡng nhi, điều dưỡng lão khoa, điều dưỡng cộng đồng… thì điều dưỡng ở Việt Nam hiện nay “thập cẩm” theo kiểu đào tạo hỗn hợp. Sinh viên ra trường được gọi là điều dưỡng đa khoa, nếu nhận nhiệm vụ chăm sóc bệnh nhi thì gắn cho cái tên “điều dưỡng nhi khoa”...( Theo H.N)
GiadinhNet - TS. Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế nhấn mạnh như vậy tại Hội thảo góp ý hoàn thiện thông tư và chia sẻ kinh nghiệm thực hiện quản lý chất lượng bệnh viện, ngày 30/8 tại TP HCM.
Phân tích thực trạng chất lượng bệnh viện, TS. Khuê cho rằng tại các bệnh viện, hầu như bác sĩ tự quyết định, vai trò và sự tham gia của người bệnh rất mờ nhạt; người bệnh chưa được tư vấn đầy đủ, thông tin hướng dẫn trong bệnh viện còn thiếu trong khi người bệnh có các quyền như quyền lựa chọn phương pháp chẩn đoán, điều trị phù hợp, chấp nhận hoặc từ chối thử nghiệm lâm sàng, quyền từ chối phương pháp điều trị, thuốc và kỹ thuật...

Cũng theo TS. Lương Ngọc Khuê, việc quản lý chất lượng bệnh viện thì trừ một số bệnh viện triển khai ISO hầu hết chưa có công bố chính sách chất lượng, các hoạt động còn mang tính cục bộ; vẫn còn nặng “văn hóa buộc tội”- tiếp cận để giải quyết sai sót còn nặng về quy trách nhiệm cá nhân, chưa nhìn nhận lỗi thuộc về hệ thống.

ThS. Phạm Đức Mục, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh nhận định, sai sót và tai biến trong khám chữa bệnh thường trực xảy ra ở mỗi cơ sở y tế. Các nguy cơ đối với người bệnh như nhiễm khuẩn bệnh viện (5-10%), phẫu thuật, thủ thuật gây tai biến, chẩn đoán sai, sai sót do nhân viên y tế nhiều áp lực... Thầy thuốc gây nên tai biến thì đền bù, hầu tòa có khi bỏ nghề trong khi bệnh nhân phải gánh chịu hậu quả khó lường.

Phó Cục trưởng Phạm Đức Mục cũng nêu lên 6 giải pháp toàn cầu về an toàn bệnh nhân là:

Thứ nhất, xác định chính xác bệnh nhân, sử dụng tối thiểu hai thông tin để dễ nhận dạng bệnh nhân, không phải là số giường và số phòng; ghi tên bệnh nhân trên ống xét nghiệm và có sự hiện diện của người bệnh và nhã phải dính chặt trên ống xét nghiệm trong suốt quá trình làm xét nghiệm.

Thứ hai là cải thiện thông tin giữa các nhân nhiên y tế: Làm rõ “y mệnh lệnh”, chuẩn hóa từ viết tắt, quy định thời gian và trả kết quả xét nghiệm đúng thời gian quy định.

Thứ ba là đảm bảo dùng thuốc an toàn cho người bệnh, rà soát các thuốc trông giống nhau hoặc nghe giống nhau; quản lý các dung dịch nồng độ cao ở gần nơi có người bệnh rối loạn hành vi, trẻ nhỏ.
Thứ tư, là xóa bỏ phẫu thuật sai vị trí, sai bệnh nhân và sai phương pháp, thực hiện quy trình xác định chính xác người bệnh trước phẫu thuật, đánh dấu vị trí phẫu thuật.
Thứ năm là giảm nguy cơ nhiễm khuẩn liên quan tới chăm sóc y tế, tuân thủ các phòng ngừa cách ly trong các cơ sở khám chữa bệnh, các quy định về vô khuẩn khi làm thủ thuật xâm lấn, tuân thủ vệ sinh tay.
Cuối cùng là giảm nguy cơ ngã cho bệnh nhân do liên quan đến bệnh, sử dụng thuốc, phương pháp điều trị. ( Theo Huyền Trang)

MỘT VÀI VÍ DỤ THẤY TRÊN WEB KHÔNG THẤY BÁO CÁO NÀO CỦA CHÚNG TA PHÂN TÍCH LỢI - HẠI THUỘC VỀ AI?

Một là: Trung Tâm Đào Tạo Nhân Lực Y Tế Theo Nhu Cầu Xã Hội đại học Y dược Tp HCM
THÔNG BÁO V/v CHIÊU SINH LỚP TRỢ THỦ NHA KHOA - KHÓA 20

1. Mục tiêu đào tạo: Đào tạo Trợ Thủ Nha Khoa có khả năng:
- Phụ giúp Bác sĩ Răng Hàm Mặt tại phòng khám nha khoa.
- Quản lý công tác hành chính và tiếp liệu tại phòng khám nha khoa.
2. Điều kiện nhận học:
- Các công dân Việt Nam từ 18 - 35 tuổi .
- Tốt nghiệp Trung học phổ thông.
- Có đủ sức khỏe.

3. Thời gian học :
09 tháng, từ tháng 12/ 2011 đến tháng 08/ 2012/học phí 6 triệu đồng. Xin xem thêm chi tiết thông báo ở file đính kèm (hoặc tải Thông báo tại đây)Tải Đơn xin học tại đây.Tải lý lịch tại đây (Web DHYD HCM)


Hai là:Ths ĐD Sương dạy Lớp đào tạo Săn Sóc Viên Công ty SASO.CO và… HV đi làm tại BV
(Người NÀY chưa chăm sóc người bệnh và sợ không dám đến bệnh viện lại dạy CSNB ,XÃ HỘI TÔN TRỌNG là MỘT TRONG những “Ths – GS Tận tâm,có kinh…nghiệm của Đại học Y dược HCM”
Dạy 150 hv tại trường 3 giờ thực hành(lẽ ra 150/10 cần ít 10 - 15 buổi/15 – 10hv nhưng dạy 3 tiết là 150 HỌC SINH/10 *3/2 = 22,5 giờ chuẩn để vượt chuẩn SẼ được thanh toán 2, 25 triệu NHƯ VẬY MỘT BUỔI DẠY = LƯƠNG GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC/THÁNG VỚI ĐIỀU KIỆN GẦN VỀ ...VƯỜN/ LÀM VIỆC ĐÃ CÓ KINH NGHIỆM và SẼ có ít nhất 9 buổi đi dạy tư… thì còn gì bằng…")
Có Hình ảnh được giới thiệu trên trang Web SACO.Co và nhiều diễn đàn…..,còn dưới đây là quảng cáo học 3 tháng với GS,THs tận tâm… khi “đúng ra bạn phải học 2 năm”
NGHỀ VỮNG CHẮC, KHẮC THÀNH CÔNG "
Một trong những nghề HOT nhất và thu nhập thuộc hàng cao nhất hiện nay.
1) Tại sao bạn chọn?
2) Học phí khá cao có tương xứng bỏ ra không?
3) Có tiền ngay trong khi đúng ra bạn phải học 2 năm.

• Trường dạy nghề Nam Việt - Nơi đào tạo chuyên nghiệp, Lý thuyết được giảng dạy với các Giáo sư, Thạc sĩ tận tâm, giàu kinh nghiệm của Đại Học Y Dược TpHCM, thực hành luyện tay nghề thường xuyên với các máy móc hiện đại, mới 100%. Sử dụng các nguyên liệu đắt tiền dang sử dụng cho các LAB lớn hiện nay.
• Được cấp bằng chính thức sau khóa học.
• Phòng học tiện nghi, máy lạnh, máy chiếu Projector.
• Bạn được ký hợp đồng ngay khi ra trường.
• Một điểm mấu chốt quan trọng sau cùng là lương cửa bạn sẽ khá cao, khởi điểm từ 5 - 8 triệu trở lên, học phí chỉ bằng 3 - 4 tháng lương thì như vậy: HỌC PHÍ PHẢI CHĂNG VÀ XỨNG ĐÁNG PHẢI KHÔNG??
************

NGHỀ CHĂM SÓC VIÊN & GIÚP VIỆC CHUYÊN NGHIỆP
Tại sao bạn phải học? Giúp việc nhà mà cũng phải học sao??
• Đơn giản bạn phải học tất cả các kỹ năng để trở thành một " người Giúp việc chuyên nghiệp hoặc nghề Chăm sóc viên nuôi bệnh có bằng cấp, thạo việc ".
• Đơn giản là với 2 tháng học nghề cho nghề Chăm Sóc Viên bạn sẽ trở thành nhân viên chính thức ký hợp đồng với Cty TNHH Dịch Vụ Điều Dưỡng Săn Sóc với mức lương từ 2 -3 triệu đồng/tháng trở lên.
Bạn sẽ được học các kỹ năng chăm sóc cơ bản đối với người bệnh tại bệnh viện, tại các trung tâm chăm sóc người cao tuổi, tại gia, có thể liệt kê một số bài học tiêu biểu sau:
• Chăm sóc về dinh dưỡng cho bệnh nhân không tự ăn uống được; ăn bằng muỗng hoặc qua ống.
• Chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh.
• Chăm sóc hỗ trợ điều trị, xoa bóp, chống loét, phòng viêm phổi đối với bệnh nhân nằm dài ngày.
• Ứng xử và chăm sóc tinh thần.
• Xử lý các tình huống bất thường.
• Kiến thức về dinh dưỡng, uống thuốc của người bệnh.
• Sử dụng cáng, xe lăn di chuyển người bệnh.
• Cách ứng xử và giao tiếp trong công việc, với người nhà, nhân viên y tế . . .
• Đạo đức, tác phong trong nghề nghiệp.
• Ngoài ra, còn được thực hành các tình huống trên mô hình và thực địa với bệnh nhân.
Đối với Nghề giúp việc muốn được Gia chủ trả lương cao, tín nhiệm, yêu mến. Bạn phải học, và sau 03 tháng bạn phải trở thành Người giúp việc thành thạo, chuyên nghiệp và tự tin.
Ngoài ra các bài học về đạo đức nghề nghiệp cũng trang bị cho bạn một đức tính tốt, lòng trung thực, tận tâm, yêu nghề. Nếu có một người giúp việc thành thạo chuyên nghề và phẩm chất đạo đức tốt thì hầu bao của các gia chủ luôn rộng mở, thưởng thêm hậu hĩnh cho bạn là chuyện có thật và đương nhiên ( chính chủ nhà còn muốn động viên cho bạn tiếp tục phát huy làm việc tốt hơn nữa !!) khi nhà cửa của họ luôn ngăn nắp, sạch sẽ, con cái họ được chăm sóc đúng bài bản. Bạn còn là người am hiểu tâm lý của người già, trẻ em và biết chia sẽ đúng lúc đúng nơi như các bài đã được giảng thì bạn sẽ là một người được tin cậy và gắn bó với gia chủ lâu dài.
Hãy học để có những kỷ năng chuyên nghiệp
• Chuyên nghiệp trong chăm sóc trẻ em và người già.
• Nấu ăn ngon trong các bữa ăn hàng ngày.
• Thành thạo sử dụng các thiết bị điện tử, bếp gas, điện lạnh để tránh hư hỏng hoặc gây ra các sự cố điện giật, cháy nổ.
• Biết xử lý các tình huống rủi ro, cháy nổ, chập điện, ngất xỉu, gãy xương, tai nạn trong nhà . . .
• Chăm sóc thú nuôi và cây kiểng . . .
• Các lễ nghi, phép lịch sự giao tiếp với khách của chủ nhà.
• Đạo đức nghề nghiệp.
• Tất cả được gói trọn trong 3 tháng - bạn cũng được thực hành thực tế tại trường và sau khi mãn khóa bạn sẽ có một chứng chỉ nghề chứng minh bạn đúng là NGƯỜI GIÚP VIỆC CHUYÊN NGHIỆP với mức lương thu nhập cao từ 2 - 3 triệu đồng/tháng trở lên.
Trong tương lai gần trường sẽ dự kiến đào tạo cho những khóa GIÚP VIỆC CAO CẤP.
• Học bổ sung tiếng Anh hoặc tiếng Hoa giao tiếp để cung cấp cho các gia đình người nước ngoài cư ngụ tại Việt Nam với mức thu nhập dự kiến 4 - 5 triệu đồng/tháng trở lên.
12/2009 Tư liệu Trường Dạy Nghề Nam Việt


Công ty Sasoco (thuộc Tập đoàn Đại Phát) hiện có 200 nhân viên được đào tạo theo giáo trình sơ cấp điều dưỡng của Trường ĐH Y Dược TP.HCM. Học viên (HV) được tuyển 80% nữ. Ông Nguyễn Văn Nam, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Đại Phát nhận xét: “Sasoco đang bước đầu đào tạo nhân viên chăm sóc người bệnh, hiện vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu của khách hàng. Công ty có chỗ nội trú cho nhân viên nhưng 90% đi làm toàn thời gian với thu nhập từ 2,5 - 3,5 triệu đồng/người/tháng. Công việc đòi hỏi không chỉ kỹ năng mà cần sự tận tâm và kiên nhẫn, vì phải góp phần xoa dịu nỗi đau của người bệnh và chia sẻ khó khăn với thân nhân họ. Đây là cơ hội nghề nghiệp cho nhiều chị em phụ nữ học vấn hạn chế hoặc tuổi cao không thể đi làm nhà máy xí nghiệp”.


Tại các bệnh viện (BV) lớn hiện nay, việc chăm sóc người bệnh đang phát triển tự phát, hình thành cả những đường dây dịch vụ đưa người vào các khoa theo kiểu “chia” tiền công cho các dạng "cò" và cả lực lượng bảo kê ngầm. Điều này đã dẫn đến sự tranh giành lẫn nhau, bắt chẹt bệnh nhân, đẩy giá dịch vụ tùy thích và khống chế những người làm thuê nếu không “chung chi” đầy đủ. Năm 2010, chương trình kết hợp giữa Công ty Sasoco với các BV: An Bình, Nguyễn Trãi, Thống Nhất, Trung tâm chấn thương chỉnh hình và Viện Điều dưỡng phục hồi chức năng nghề nghiệp đặt các bàn tiếp nhận chăm sóc người bệnh đã tạo sự yên tâm cho nhiều người cần dịch vụ này.

Bác sĩ Nguyễn Đình Chanh (Giám đốc BV An Bình) nhận xét: “Đây là dịch vụ có ích cho cả BV, người bệnh và thân nhân họ. Nhân viên được đào tạo cơ bản về y tế, sơ cấp cứu, thực hiện chế độ ăn uống theo bệnh lý hoặc ăn uống đặc biệt bằng ống xông sẽ hỗ trợ rất nhiều cho việc điều trị, giúp người bệnh phục hồi nhanh. Về khâu quản lý người nuôi bệnh, BV cũng dễ dàng hơn (nhân viên Sasoco có đồng phục, bảng tên), giảm bớt tình trạng lộn xộn, mất an ninh trật tự, thậm chí có người nuôi bệnh giả để trộm cắp, cho vay nặng lãi. Dịch vụ này đồng thời góp phần xóa dần tệ nạn nhũng nhiễu, cò mồi, hình thành nét văn minh, chuyên nghiệp trong dịch vụ chăm sóc bệnh nhân”.

Tại Trung tâm dịch vụ việc làm cho trí thức (thuộc Liên hiệp khoa học kỹ thuật TP.HCM), mô hình chăm sóc sức khỏe gia đình được hình thành từ sáu năm qua với trên 1.500 HV tham gia 70 khóa đào tạo chăm sóc sức khỏe gia đình (25 HV/khóa). Trong thời gian ba tháng, HV được đào tạo theo phương pháp Đông - Tây y kết hợp bao gồm: đo huyết áp, vệ sinh răng hàm mặt, băng bó vết thương, xoa bóp và bấm huyệt (do các bác sĩ và lương y của ĐH Y Dược và Viện Y học dân tộc hướng dẫn). Ở đây không chỉ có những người lao động học nghề, được cấp chứng chỉ để đi tìm việc mà cả SV ngành y và các HV muốn học để mở rộng kiến thức hoặc tự chăm sóc người thân.


Theo bà Trần Thị Túc, Giám đốc Trung tâm dịch vụ việc làm cho trí thức, chương trình đào tạo mang tính xã hội, không chủ trương kinh doanh và là tâm huyết của nhiều bác sĩ, lương y muốn truyền dạy kiến thức chăm sóc sức khỏe cơ bản cho cộng đồng. Chương trình cũng giúp phụ nữ lớn tuổi hoặc ít học có một nghề để mưu sinh. Về chuyên môn, HV không đủ trình độ của một y tá nhưng là một hộ lý chuyên sâu, cộng thêm sự kiên nhẫn và kinh nghiệm, họ có thể giúp người bệnh từ việc tập thở đến xoa bóp, bấm huyệt hỗ trợ tích cực trong quá trình điều trị, phục hồi sức khỏe.


Chị Trần Thị An (HV khóa 10 của Trung tâm dịch vụ việc làm cho trí thức) sau ba năm hành nghề cho biết: “Tôi học việc này chỉ để kiếm sống. Ban đầu làm theo giờ nhưng người này giới thiệu người kia, dần dần thấy quý cái nghề của mình vì có thể giúp một người đi đứng được sau thời gian nằm một chỗ hay phụ giúp họ thoát khỏi tình trạng hiểm nguy nào đó. Trình độ sơ cấp nhưng nếu chăm chỉ làm nhiều ca, có thể đạt mức năm - sáu triệu đồng/tháng”.


Người nhà cụ Lương Văn Đầy (Khoa Cấp cứu, BV An Bình) sau thời gian thuê dịch vụ chăm sóc người bệnh nhận xét: “Nhân viên chăm sóc bệnh có kỹ năng nên gia đình rất yên tâm, từ việc di chuyển người bệnh đến cho ăn đúng cách, đúng giờ. Khi người nhà vắng mặt, giao người thân cho họ cũng không lo lắng về sự an toàn hay bất trắc. Nếu thấy nhân viên chưa phù hợp có thể đổi người, không phải chịu cảnh may rủi như thuê dịch vụ bên ngoài”.
( Theo Song Khê/Báo Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh )


Ai quản lý - ai sẽ chịu trách nhiệm khi loạn CSNB trong bệnh viện trong khi các bao cáo và hội nghị - kết quả của chúng ta 'thành công tốt đẹp!!! và cán bộ quản lý Điều dưỡng của chúng ta theo báo cáo có rất nhiều chứng chỉ LFC đẳng cấp quốc tế - lãnh đạo Điều dưỡng Việt Nam đẳng cấp quốc tế ( theo thông tin trang Web Hội ĐDVN - Nếu là tôi thì những tình trạng này phải chấm dứt để những ĐDVN đích thực làm vì nghề - vì NB được làm để NB bớt khổ - xây dựng được thương hiệu ĐDViệt.
Điều dưỡng Việt Nam chăm sóc sức khỏe người Việt và Cs sức khỏe thế giới, được chứ,tại sao không? Tại sao lại ra nông nỗi như hiện nay?

Câu trả lời không hề khó:

- Đảng và nhân dân đồng thuận và mong chờ có nhiều Điều dưỡng giỏi - tận tâm - năng động - sáng tạo và thông minh - hội nhập toàn cầu - am hiểu địa phương: hiểu dân Việt - đất nước Việt mang các tính cách ưu việt của người Việt CSSK nhân dân và vươn ra CSSK thế giới.

- Nhân dân cần việc ,đại bộ phận ham học,ham làm,bỏ tiền cao để học nghề và muốn có việc làm ,được làm tử tế, chấp hành tốt quy định và thương yêu người bệnh.Người học Điều dưỡng sẵn lòng học tử tế - ra trường sẵn lòng làm tử tế...số ít có phát sinh tính xấu khó ồn tại nếu kỷ cương nghiêm...

- Chỉ còn quản lý kém - định hướng kém và dạy chưa tử tế nên làm chưa tử tế - tiền mất tật mang nên nhân dân và Điều dưỡng chán - học sinh chán.

Vây thì chỉ còn chấn chỉnh lại lãnh đạo quản lý và Giáo viên, "đột phá" khâu tuyển dụng và sử dụng chọn và đặt mỗi người vào đúng bậc thang giá trị đẳng cấp xã hội : thầy ra thầy - lãnh đạo xứng tầm lãnh đạo - cán bộ quản lý phải quản lý được.
Việc này cũng không khó,nếu thực sự muốn làm.Bộ trưởng Nguyễn thị Kim Tiến nói:"ai thiếu đạo đức - năng lực thì ra khỏi ngành"...
Rà soát và chọn đâu có khó - thi tay nghề cấp quốc gia bao nhiêu năm rồi, đạo đức năng lực thì rõ mồn một trong thực tế/mình không đánh giá đúng và chính xác được mình thì làm sao đòi nhận định và can thiệp được cho Nb.
Câu trả lời là từ trung học thì từ xưa đến nay vẫn đánh giá Nb tốt ,chưa kể là ĐH- cao học...Số lượng thì trên 70 ngàn ĐD - hội đã kỷ niệm 20 năm thành lập - một em bé sinh 20 năm trước nay đã là công dân tốt của xã hội,chịu trách nhiệm dân sự trước XH, nhưng 70 ngàn Điều dưỡng Vn và hơn thế (vì họ nghỉ và vẫn sống trong xã hội) 20 năm qua tích lũy kinh nghiệm tâm và tầm lớn lắm - đồ sộ lắm - sao không được tôn trọng? sao không làm được ?
Chỉ tại một bộ phận lãnh đạo đang chệch hướng rõ so với chỉ đạo của Đảng - nhà nước không xuất phát do dân - vì dân mà chăm lo lợi ích nhóm và chọn cán bộ vì lợi ích nhóm. Chỉ cần điều chỉnh hài hòa lợi ích - mà thực ra lợi ích sẽ nhiều hơn khi chọn người tài giỏi làm để tạo ra hiệu quả cao - giảm nguy cơ - giá trị tinh thần và vật chất tạo ra cao hơn chứ.
Vậy - người dân- Nhân viên Điều dưỡng này mong lãnh đạo thay đổi chứ đừng bị thay đổi. Đề nghị lãnh đạo cho những người Điều dưỡng làm tốt được phát huy khả năng làm việc và tố chất của họ cho nghề -cho đời và cho nhân dân.
Ví dụ rất thiết thực : Tập hợp sử dụng cho hết - bằng hết khả năng chuyên môn - ngoại ngữ - tin học - tâm và "huyết" của những người như XVDomino và rất nhiều người trong đội ngũ chúng ta vào làm việc công hay tư gì cũng được...cho học kỹ năng sư phạm và quản lý để họ dạy và làm lãnh đạo quản lý .Bài học từ đời trả lời là kết quả tốt.
Mặt khác,các vị có bằng nhưng chưa đủ tâm - tầm - thiếu khả năng và chưa biết làm việc thì cần có chế độ dạy đặc biệt mà không gì dạy... nhanh bằng ra lâm sàng - cứ chạy một tuần -một tháng là biết ngay mình phải học gì để làm, nhược bằng không thì chạy luôn ra khỏi ngành để người vào khác làm.
Những ví dụ thực tế trên cho thấy ngày nay không thể bịt tai - bịt mắt - bịt miệng dân được,chỉ còn cách làm và sống tử tế thôi.
Đó là mệnh lệnh từ cuộc sống - từ con tim và trí tuệ làm người!


Một chút riêng tư vì việc công: Tôi cũng hiểu và biết rõ rằng không khó để Ths Lưu - Ths Mục... đánh giá tâm - đức - năng lực chuyên môn/lãnh đạo quản lý và giảng dạy...của tôi, hiệu quả công việc của tôi và tác động của tôi vào chất lượng cho Nb - cho nghề - cho xã hội bởi ít nhất là 20 năm rồi chúng ta cùng làm việc - cùng đối diện thách thức và các vị có cơ hội tiếp cận KHOA HỌC LÃNH ĐẠO - NGHỀ NGHIỆP NHIỀU HƠN TÔI -
TÔI MÀ CÁC BẠN CÙNG THẾ HỆ KHÔNG ĐÁNH GIÁ ĐƯỢC THÌ KHÓ LÒNG MÀ THỰC TRẠNG ĐƯỢC ĐÁNH GIÁ ĐÚNG. THẾ HỆ CHÚNG TA TRƯỚC KHI NGHỈ, PHẢI ĐỂ LẠI CHO THẾ HỆ CON CHÁU NHỮNG ĐIỀU TỐT ĐẸP VÌ CHA ÔNG CHO CHÚNG TA HÒA BÌNH VÀ ĐIỀU KIỆN HỌC HÀNH LÀM VIỆC TỐT- KHÔNG LÝ GÌ CHÚNG TA LẠI ĐỂ LẠI MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI VẨN ĐỤC CHO CON CHÁU VÀ CẦN LẮM CHÚNG TA TRUYỀN LẠI NHỮNG KINH NGHIÊM THẾ HỆ CHÚNG TA TÍCH LŨY TỪ TRƯỚC VÀ 35 NĂM QUA(rất cần)

"Thầy thuốc là người bảo vệ sinh mạng con người, sống chết trong tay mình nắm, họa phúc trong tay mình giữ. Thế thì đâu có thể kiến thức không đầy đủ, đức hạnh không trọn vẹn, tâm hồn không rộng lớn, hành động không thận trọng ..." (Hải Thượng Lãn Ông)

Gửi tới các bạn bài viết của một BS cùng đọc để chia sẻ một góc nhìn khác từ lâm sàng và thực tế:

TRÁCH AI ?
Lê Ngọc Dũng
YKN 20111009 - Trước những hiện tượng tấn công nhân viên y tế ngày nay đặt ra nhiều dấu hỏi của cả hai phía ngành Y và người dân. Có rất nhiều ý kiến nhưng đại đa số là quy lỗi về cho ngành Y. Một số quá khích còn tán đồng với hành vi thô bạo, phạm pháp. Rõ ràng là nếu ghét ai mà cứ ra tay chém giết kiểu côn đồ thì còn gì là luật pháp, xã hội sẽ loạn cả lên. Vả lại trong cuộc sống cứ phán đoán theo bề ngoài thì rất sai lầm. Có nhiều người bề ngoài lạnh lùng sắt đá kiểu như Bao Công nhưng bề trong rất thương người nhưng không biểu hiện để việc hành xử không thiên vị. Nhiều vị Giáo Sư khó tính, cáu gắt với sinh viên, sẵn sàng la mắng bn nếu những người này không tuân theo y lệnh nhưng bề trong lại rất thương họ. Đối với những ông GS cá tính này chỉ có người gần gũi mới biết bản chất của ông - ông không chấp nhận thói lề mề, buông thả, còn những kẻ lần đầu tiếp xúc đều ghét cái tính cố chấp, cô độc khó gần đó.
Quá nhiều ý kiến lên án ngành Y làm cho ta suy nghĩ lại. Đúng là ở VN đạo đức ngành Y đã xuống cấp đến mức độ không thể tưởng tượng được. Không nên trách cái nhìn của người đời về phía ngành Y. Cuộc đời như chiếc gương nhìn vào đó ta sẽ thấy hình ảnh của chính mình. Khi ngành Y soi vào chiếc gương đó nhìn thấy một hình dáng kinh tởm, méo mó thì phải tự xem xét lại chính mình trước khi trách ai.
Trong các chuyện cổ ngày xưa, thày đi kiếm trò để truyền thụ sở học (chứ không phải trò kiếm thày như ngày nay), nhất là những ông thày cực kỳ giỏi về một môn nào đó thí dụ võ học, nhạc, họạ, điêu khắc. . . thì kiếm cho được một người có tư chất đặc biệt để có thể học hết những gì mình sở đắc và lại có đạo đức thì vô cùng khó. (xem truyện kiếm hiệp của Kim Dung cũng thấy). Đọc tiểu sử của nhạc sĩ thiên tài Paganini –người duy nhất trên thế giới có thể trình tấu một bản nhạc trên cây đàn violon chỉ có một sợi dây đàn, ta có thể thấy trường hợp này. Vì nghèo, cha bắt phải đàn dạo kiếm tiền, nên khi ông xin học đàn với ông thày cũng là một nhạc sĩ tài ba, nhà nhạc sĩ này phải trả tiền hàng tháng cho ông thay vì nhận học phí để cha ông cho con mình theo học. Đúng là chuyện có một không hai trên cuộc đời, nhưng nhờ thế, thế giới mới có một nhạc sĩ tài ba cho ngàn sau.
Rõ ràng là chuyện chọn ai sẽ trở thành một nghệ sĩ hay một BS, kỹ sư… rất quan trọng vì họ có đủ tố chất để trở thành một kỹ sư giỏi, một thày thuốc tốt, một nghệ sĩ tài ba hay không thì phải có một cuộc khảo thí kỹ lưỡng do chính những người lão luyện trong ngành tiến hành chứ không phải một ông Bộ nào đó xa vời ra đề, và cuộc khảo thí đó phải khác xa với các cuộc thi tuyển của VN hiện nay. Ở một số nước khi chọn người học ngành Y phải qua một cuộc khảo sát từng thí sinh, thi hạch miệng (oral), qua đó người ta đánh giá đối tượng có đủ những tính chất của một thày thuốc hay không. Dĩ nhiên đánh giá sơ bộ như thế không chắc chắn 100% nhưng dù gì khi đã sàng lọc bởi những giáo sư dày dạn kinh nghiệm thì …rất nhiều cặn bả bị gạn lại cũng đủ giúp cho xã hội bớt đi những kẻ cơ hội chủ nghĩa, bất tài, bất nhân và giữ được trong sáng của ngành Y.
Sàng lọc ban đầu rồi phải tinh luyện để những sản phẩm của mình làm ra phải gọt bỏ hết những dư thừa, những khiếm khuyết, trang bị những kỷ năng và kiến thức đầy đủ và trở thành một tác phẩm tốt nhất có thể. Một người tốt nghiệp BS cũng giống như những chiến binh, sau khi đã huấn luyện dày dạn có thể tung vào chiến trường để chịu đựng biết bao gian lao thử thách mà vẫn hoàn thành nhiệm vụ.
Tiền bạc cám dỗ, sự dọa nạt, thế lực, sắc đẹp …. và những mua chuộc nào đó xã hội nào cũng có, sẽ là những cạm bẫy mà người thày thuốc phải gặp trên con đường mình đi. Không phải những xã hội chậm tiến, cái nghèo khó gây nhiều thử thách cho thày thuốc mà chính những xã hội giàu có sự thử thách càng lớn hơn, và sự vượt qua không nên chỉ đổ cho xã hội mà phải nghĩ lại, do chính thày thuốc có bản lĩnh hay không. Và một khi xã hội của chúng ta có quá nhiều thày thuốc bất lương thì đừng vội đổ lỗi cho nghèo đói mà hãy xem lại cách chọn lựa và đào tạo thày thuốc của chúng ta.
Ta không nên trách xã hội bạc đãi thày thuốc mà chủ yếu trách xã hội có chọn và đào tạo được những thày thuốc có đủ khả năng để gánh vác nhiệm vụ xã hội giao phó hay không. Phải thay đổi lại cách chọn người tài vào những những nhiệm vụ khó khăn, nếu không thì những kẻ cơ hội sẽ luồn lọt vào, đục khoét... làm thối mục cả các nền tảng đạo đức của xã hội và sự sụp đổ chỉ là thời gian thôi….
Xã hội chúng ta ngày nay có những tiêu chuẩn để chọn người hoàn toàn không phù hợp và do đó có quá nhiều những kẻ bất tài, vô đạo chen vào và tiếc thay lại chiếm những chổ đứng cao trong xã hội, tiếp tục bôi bẩn sự trong sáng của mọi ngành nghề, không chừa chỗ nào chứ không riêng gì ngành Y. Những kẻ này chẳng những phá hoại nghề nghiệp, tổn hại cho người dân lệ thuộc mình còn ám hại đồng nghiệp và bạn bè, phun nọc độc ra toàn xã hội.
Khi Steven Spielberg ra mắt Công Viên Khủng Long phần 3, ông cho con khủng long xuất hiện ngay giữa New York, xơi tái nhiều người. Khi có kẻ trách ông sao cho những hình ảnh khủng khiếp đó xuất hiện ngay trên phố thì ông thản nhiên bảo rằng “cái xã hội chúng ta có rất nhiều kẻ đáng bị khủng long xơi tái lắm đó chứ”. Trước đây tôi lên án những người có hành vi bạo ngược với thày thuốc, nhưng hiện nay giống như Spielberg tôi lại nghĩ ”Đúng, có những kẻ mặc áo thày thuốc trong hàng ngũ chúng ta nhưng thực chất là những tên cường bạo, rất đáng bị giết bởi những người cùng đường, quẩn trí “. Và tôi cũng đồng ý với người dân rằng những tên cường bạo đó là số đông chứ không phải hiếm trong xã hội ngày nay. Nhưng vấn đề là làm sao phân biệt được ai thiện, ai ác bởi nhìn bề ngoài rất khó đoán và những hành động bạo lực có khi hại lầm người tốt.
Một khi đại đa số người dân lên tiếng nói giống nhau thì chúng ta phải nghĩ lại chứ không nên kết án người dân là hồ đồ, cảm tính, u mê... Thực sự hình ảnh người thày thuốc ngày nay đã nhạt nhòa lắm rồi trong con mắt người VN. Họ không còn mang hình ảnh của thiên thần với đôi cánh trắng chống lại lũ quỷ đen gớm ghiếc. Chiếc áo trắng đã lốm đốm màu đen của quỷ và đôi cánh đã teo tóp dần thay vào đó là hai chiếc sừng ngày càng nhô lên cao trên vầng trán đầy những nếp nhăn tính toán…Quỷ sứ hay thiên thần, ngày nay có lẽ không cách nhau xa, chỉ một bước thôi và chúng ta mỗi đêm khi ngồi đối diện lương tâm hãy trách mình trước khi trách người. Chính vì bọn nhà Y chúng ta không ra gì nên người dân cùng khổ mới oán trách và căm thù những người lẽ ra họ mang ơn không hết…Ngày nay còn đâu những thày thuốc sẵn sàng xông vào lửa đạn để cứu thương binh, còn đâu những thày thuốc lấy cả máu mình truyền cho bệnh nhân, những thày thuốc ngất xỉu ngay trên bàn mổ, trên giường bệnh hay đột quỵ lúc đi cấp cứu cho người cùng khổ ở những vùng khỉ ho, cò gáy. Ngày nay thày thuốc ngất ngưỡng trong phòng máy lạnh, chỉ tay năm ngón, xem bn như một đối tác vô hồn không phải là con người, là những đối tượng kinh tế có khả năng khai thác làm giàu cho mình bất kể hoàn cảnh đáng thương của một ai. Như thế thì ta có quyền đòi hỏi bn xem trọng mình hay không hay ngược lại đáng bị họ phỉ nhổ như một Giuda bán Chúa lấy những đồng tiền nhơ nhớp? Một khi sức khỏe, sinh mạng con người lại bị xem như một món hàng có thể mặc cả, khai thác thì người thày thuốc không còn có quyền yêu cầu bn tôn trọng mình như một vị cứu tinh của họ. Và người thày thuốc đã tự mình tụt xuống ngang hàng hoặc thấp hơn đối tác- nếu ta xem bn là một đối tác kinh tế- vĩnh viễn không thể nào trở lại ngôi vị ngày xưa trong trái tim cũng như ánh mắt người bệnh.
Khi Adam và Eva nghe theo lời cám dỗ của con rắn, họ đã tự đánh mất mình và phải rời khỏi vườn địa đàng, sống cuộc đời trần gian đầy khổ ải. Trách ai ? Chính mình đã tước đi tương lai và ý nghĩa của cuộc sống mình thì sự trầm luân cả quãng đời còn lại là một "phần thưởng" xứng đáng cho những ai không đủ sức kháng cự lại những thế lực ma quái đang rình rập trên mọi nẻo đường.
Khi đọc trên báo thấy hình ảnh một em bé mười mấy tuổi lao vào dòng nước hi sinh tính mạng, cứu các bạn nhỏ tôi cảm thấy nhục vì mình còn kém thua xa một đứa trẻ vì có nhiều lần mình vì sợ trách nhiệm, vì áp lực xã hội, vì sợ thất bại… không dũng cảm lao lên nắm bàn tay của một ai đó chơi vơi giữa dòng. Vì thế tôi không còn muốn trách ai nữa một khi mình tự thấy không xứng đáng với niềm tin của xã hội và cũng vì hàng ngũ của chúng ta đã tự đánh mất mình sau bao năm làm hoen ố màu áo trắng tinh khiết.
BS Lê Ngọc Dũng [Bạn không thể nhìn thấy link cho đến khi đăng ký, nhấn vào đây để đăng ký] (nguồn www: Y khoa.net)
Thanh Nga

Thầy xưa vẫn còn đây và đây là góc nhìn…từ chuyện xưa:
Trăm năm dạy ứng xử nghề nghiệp ở đại học Y Hà Nội (1)
Tháng 10 28, 2011 |

Trên 100 năm tồn tại, trường Y Đông Dương – nay là đại học Y Hà Nội – có hai cách dạy ứng xử nghề nghiệp cho sinh viên, xuất phát từ hai quan điểm khác nhau.

1- Quan điểm coi nghề y là một nghề nhân đạo trong mọi xã hội. Đó là trị bệnh cứu người, không phân biệt giàu – nghèo, sang – hèn…
2- Quan điểm coi nghề y phục vụ đường lối. Trước kia, thầy thuốc phục vụ vua quan, tư bản, nay hoj phục vụ nhân dân, chủ yếu là công-nông-binh.

Phần 1. Về quan điểm nhân đạo của y học

Liệu nghề y có là nghề cổ nhất, do vậy mà sớm nhất có lời thề?
Con người xuất hiện cùng bệnh tật. Từ trước đó, Thượng Đế vạn năng đã hoá thân thành thầy thuốc để cắt xương sườn Adam, đặng tạo thành Eva. Có 2 con người, lập tức có trao đổi. Xã hội tự cấp sẽ tiến tới trao đổi hàng hoá, xuất hiện thị trường. Thời đồ đá, đã có tiền bằng vỏ sò.
Lời thề Hippocrate, trải 2500 năm đến nay đã thay đổi hoàn toàn cho hợp với cơ chế thị trường. Ví dụ, lời thề đọc ở trường Y Đông Dương có câu: Tôi thề chỉ lấy thù lao bằng đúng công sức tôi đã bỏ ra. Nó thể hiện quan hệ công bằng – đặc trưng của một thị trường lành mạnh. Dù thay đổi đến đâu, chung quy lời thề thầy thuốc vẫn là lời thề nghề nghiệp, tuân theo 2 nguyên tắc: a) chỉ gồm những hành vi nghề nghiệp mà thầy thuốc buộc phải làm hoặc buộc phải tránh; b) nó chỉ viện dẫn các bậc tổ nghề mà không viện dẫn các vĩ nhân ngoài nghề. Phần dưới sẽ nói rằng “lời thề” gần đây nhất của trường này không đáng được gọi là lời thề nghề nghiệp vì vi phạm hai nguyên tắc trên.
Trường Y Đông Dương
Năm 1902 người Pháp mở trường Y cho cả xứ Đông Dương, nhưng đặt ở Hà Nội – mà không phải Sài Gòn như dự kiến – vì một mục đích là dùng văn hoá khoa học Âu Tây xoá dần ảnh hưởng của Nho Học đã bén rễ sâu nhất trong xã hội Bắc Kỳ (đề xuất của Tiểu ban tư vấn do tiến sĩ Henaff đứng đầu)
– Tại sao mở trường Y mà không phải trường khác? Vì học xong, sẽ có việc ngay và sẽ gần dân – liên quan tới mục đích nói trên. Xưa nay, dù nghề gì thì mục đích số 1 vẫn là kiếm sống, qua đó mà phục vụ xã hội. Nhưng người Pháp nhận ra, nghề y ở xứ nông nghiệp dễ được người dân tìm đến nhất. Vẫn biết, người bệnh phải trả công, nhưng trong lời thề khi ra trường, có hai nội dung đáng chú ý:
1) Ưu tiên bệnh nặng mà không ưu tiên địa vị xã hội… và:
2) Chữa miễn phí cho người nghèo. Do vậy, thầy thuốc khó mà xa dân. Đã vậy, Quy Chế còn nhắc: khi ra trường “phải làm việc ba năm ở miền núi”.

Vì sao nghề y (và một số nghề khác) phải có lời thề nghề nghiệp?
– Một số nghề dễ chiếm được lòng tin mà người hành nghề có thể lợi dụng để mưu lợi bất chính. Người bệnh tin thầy thuốc tới mức phó thác cả sức khoẻ, sinh mệnh và sẵn sàng phô bày cả thân thể, tâm trạng. Khốn nỗi, pháp luật cho tới nay vẫn chưa đủ trình độ phát hiện những sai phạm do lợi dụng lòng tin của một số nghề. Sự thiếu sót này được khắc phục – nhiều hay ít – bằng lời thề nghề nghiệp. Trong khi đó, nghề kinh doanh không cần thề “không cân điêu”.. vì pháp luật và người tiêu dùng có cách phát hiện sự gian trá đó.
– Do vậy, lời thề sẽ giảm hoặc mất tác dụng nếu niềm tin trong xã hội suy giảm.
– Vài nghề khác cũng có lời thề: Nghề xử án, nghề quân nhân.
Thực tế dạy ứng xử nghề nghiệp trước 1945
Đó là thứ đạo đức phi giai cấp, phi ý thức hệ, với tính nhân đạo chung chung, sau này rất bị phê phán khi chỉnh huấn. Trường Y xưa có nhiều cách dạy theo quan điểm này.
- Đọc Lời Thề
Quan trọng, nhưng chỉ là một tiết mục trong buổi lễ phát bằng ngắn ngủi. Lời thề đã khác xa nguyên bản thời Hippocrate vì đã cách nhau gần 2500 năm.
Sau 1945, trường Y Hà Nội bỏ thủ tục “thề bồi”. Do vậy, đến nay những người vừa rưng rưng lệ, vừa bàn tay trái đặt lên ngực, còn cánh tay phải giơ lên tuyên thệ… không ai còn sống nữa, nhưng một số điều trong lời thề có lẽ vẫn được dân Việt hôm nay tha thiết mong thành hiện thực.
Ví dụ: Tôi xin thề chỉ lấy thù lao bằng đúng công sức mà tôi đã bỏ ra. Nó giúp duy trì lương tâm nghề nghiệp. Nội dung khác: Tôi chữa bệnh miễn phí cho người nghèo. Nó hạn chế cái quan hệ lạnh lùng “tiền trao, cháo múc. Và nữa: Tôi nguyện đem mọi năng lực và phương tiện trong tay làm những đều có ích nhất cho bệnh nhân. Nó thể hiện trách nhiệm đặc trưng của nghề…
Không phải vị thầy thuốc tân khoa nào cũng nhớ suốt đời những nội dung quan trọng nhất của lời thề. Cụ Vũ Công Hoè ra trường 1936 nhưng gần nửa thế kỷ sau được hỏi lại, thì… “chỉ còn nhớ láng máng”. Có thể do cụ Hoè cả đời không trực tiếp chữa bệnh, mà chỉ cặm cụi nghiên cứu trên các tử thi. Tuy nhiên, cụ lại rất nhớ thầy Lucas Championnière đã giảng rất hay về cách ứng xử hợp đạo đức. Vị thầy này cứ đặt ra những tình huống éo le và hỏi học trò: Nếu gặp trường hợp như vậy, các anh sẽ ứng xử thế nào… Sinh viên phải vận dụng lý thuyết đã học (môn Quy Chế Hành Nghề) để trả lời. Hoá ra, cách dạy case study hiện nay chưa phải sáng tạo gì ghê gớm.
Như vậy, ngoài đọc lời thề (tới tận cuối khoá học mới có dịp thực hiện) thì vấn đề là hàng ngày sinh viên đã học gì và các thầy đã nêu gương thường nhật ra sao…
– Điều nay dễ hiểu lầm
Trường không có môn lý thuyết “Đạo Đức”, kể cả “Đạo Đức Y Học”. Đạo đức nghề nghiệp chỉ thể hiện ở cách ứng xử, mà không ở chỗ thuộc làu làu lý thuyết. Không có vị đạo cao đức trọng nào dùng cách nói thao thao: “anh phải thế này”, “anh nên thế khác”… mà sinh viên trở thành nhà đạo đức. Tuy nhiên, có một môn được dạy: môn Quy Chế Hành Nghề (Deontology), vừa lý thuyết, vừa thực hành. Các cựu sinh viên cho biết: Chỉ các GS kỳ cựu nhất mới được cử ra “kiêm” dạy môn này, ví dụ GS Sollier (chuyên khoa Tai-Mũi-Họng); nhưng GS Vũ Công Hoè lại nói, từng học môn này từ vị thầy khá trẻ: Lucas Championnière. Đó là môn dạy hành xử sao cho phù hợp quy chế, pháp luật và đạo đức thầy thuốc.
– Những “người muôn năm cũ”.
Trường Y Đông Dương mở trước khi có bậc trung học, thí sinh trẻ nhất được tuyển mới có 15 tuổi (ví dụ, Phạm Đình Minh, sinh 1887, ở số 100 phố Hàng Gai, hoặc Trần Đình Huy, sinh cùng năm, số 41 Hàng Bạc) chưa có đủ kiến thức cơ bản cần thiết. Họ phải bổ túc Toán, Hoá, Sinh, Pháp văn… Ra trường, với danh hiệu “y sĩ Đông Dương”, hưởng lương như cao đẳng, phụ trách y tế cả một tỉnh và dứt khoát phải làm việc 3 năm ở miền núi (Trần Đình Đệ lên Hoà Bình; Đỗ Xuân Hợp lên Yên Bái, Martin lên Phú Thọ…). Phải 30 năm sau mới có đủ tú tài để trường này chuyển sang đào tạo bác sĩ.
Thập niên 50 của thế kỷ trước, y sỹ Đông Dương của những khoá muộn nhất (ra trường từ 1922 tới 1930), chỉ còn sót lại 41 vị. Thời xa lắc đó, trong lễ tốt nghiệp nhiều vị còn mặc quốc phục (áo dài, khăn xếp) dáng dấp như những cụ lang.
Điển hình là các cụ Vũ Đình Tụng (bộ trưởng Thương Binh), Nguyễn Kính Chi (thứ trưởng Y Tế), Trần Văn Lai (Đốc Lý Hà Nội), Nguyễn Đức Khởi (giám đốc Y tế Hà Nội), Hoàng Sử (thầy thuốc hoàng gia, sau là chủ nhiệm Bộ Môn X-quang), Đỗ Xuân Hợp (chủ nhiệm bộ môn Giải Phẫu)… Sinh viên Lê Văn Khải khi thực tập ở tỉnh Hoà Bình, đã mô tả cụ Trần Đình Đệ có phong cách như nhân vật Lỗ Túc (thời Tam Quốc).
Ngạc nhiên là năm 1955 khi một số vị y sỹ Đông Dương về trường dự sát hạch để được công nhận bác sĩ, họ vẫn có những nét chung rất dễ nhận ra, cứ như đúc từ cùng một cái “khuôn đạo đức” vậy. Đó là tác phong đĩnh đạc; tính cách đôn hậu, nói năng khúc chiết, ôn tồn…
– Tấm gương từ những ông thầy
Các thầy Pháp sang Việt Nam đều hoàn toàn tự nguyện, vì:
1) vẫn hưởng lương “chính quốc”, lại thêm phụ cấp 100%; và do vậy lương họ cao gấp 4 hay 6 lần lương một bác sĩ Việt Nam (ăn lương “thuộc địa”).
2) bệnh tật nhiệt đới phong phú, rất sẵn đề tài để nghiên cứu.
Dễ hiểu, họ không cần khám tư, không ham làm quan, mà chỉ hăm hở nghiên cứu. Về sau, nước Pháp đặt thêm tấm bằng “trên tiến sĩ” (ta dịch là “thạc sĩ y khoa”) thì rất nhiều thầy trường này đã kịp có đủ công trình đáp ứng. Tất nhiên, điều này có lợi cho cá nhân (công danh, sự nghiệp). Nhưng việc áp dụng thành tựu nghiên cứu của họ vào thực tiễn thì dân ta hưởng tất. Không thầy nào tỏ ra kỳ thị chủng tộc, khi thấy sinh viên tôn trọng và biết ơn mình, xuất phát từ một truyền thống lâu đời chứ không phải chỉ do xã giao. Có những thầy lấy vợ Việt Nam, như Le Roy des Barres, dạy từ 1902, sau này là ân nhân của BS Hồ Đắc Di. Có lẽ công ơn lớn nhất của họ là đào tạo ra thế hệ danh nhân y học hiện đại cho Việt Nam: Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, Đỗ Xuân Hợp, Đặng Văn Chung… Đi trên phố Tôn Thất Tùng, mấy ai nhớ tới các thầy của vị danh nhân này?
Giáo dục Đông Dương trước 1945 đương nhiên theo mô hình Pháp. Học 3 năm đại học sẽ thành cứ nhân. Học 6 năm, có bảo vệ luận án, được cấp bằng tiến sĩ (ngành y gọi là bác sĩ). Bác sĩ Đặng Văn Ngữ lĩnh 100 đ/tháng, trong khi cử nhân Đào Văn Tiến lĩnh 60 đồng (tương đương 10 và 6 lạng vàng). Các thầy Pháp đều phải có bằng tiến sĩ – bác sĩ – do đại học Y Paris cấp. Năm 1902, trường có 6 tiến sĩ dạy cho 15 sinh viên. Tỷ lệ thầy – trò này đến nay vẫn là quá lý tưởng.
Những sự thật nói trên có thời được sinh viên trường Y Hà Nội “vận dụng” trong những đợt chỉnh huấn, để lên án các ông thầy người Pháp là “bọn” bóc lột (lương cao quá), vô chính trị (coi “chuyên” hơn “hồng”) và cá nhân chủ nghĩa (chỉ ham bằng cấp)…
– Vài cá tính của các GS Pháp thập niên 30 được sinh viên nhớ lâu
Lucas Championnièrecó ông nội sáng lập một tạp chí y khoa, có cha là viện sỹ, bản thân ông tự nguyện sang Đông Dương để đào tạo, mà không vì thu nhập. Do vậy, rất được sinh viên yêu kính về phẩm chất và khâm phục về chuyên môn. Ông dạy Ngoại Khoa, và dạy cả môn Quy Chế Hành Nghề. Ông mất ở Việt Nam vì một bệnh nhiệt đới, được sinh viên thương xót tiễn đưa về tận Hải Phòng (thi hài đưa về Pháp). GS Hoè coi ông này là Yersin thứ hai của trường.
Henri Coppinrất giỏi về các bệnh lây, nhưng cũng mất sớm vì lây bệnh.
Naudin thương cả sinh viên lẫn bệnh nhân. Hồi đó, đồng bào ta đói ăn, rét mặc (tuy không có bệnh) nhưng vẫn được sinh viên cho nhập viện để được ăn mỗi ngày 2 bữa cơm đạm bạc, nhưng miễn phí. Khi thầy khám, không phát hiện bệnh gì, sinh viên đành thú thật: cho vào viện để… cứu đói. Thầy liền đọc to câu danh ngôn y học: Kết luận một con người hoàn toàn không có bệnh là điều khó nhất của y học (ý nói, ai cũng có bệnh). Các anh theo dõi, khám cho kỹ, thế nào cũng tìm ra một tên bệnh để ghi vào bệnh án cho “hợp lệ”.
Sollierrất hay gắt với sinh viên và bệnh nhân, kể cả khi vợ ông tới khám. Ông ghét tác phong luộm thuộm của sinh viên và ý thức phòng bệnh kém của người bệnh. Tuy nhiên, với sự trong sáng và tính tình thẳng “ruột ngựa” ông vẫn được cử dạy môn Quy Tắc Hành Nghề. Gia đình ông gồm bà vợ và 5 cô con gái nổi tiếng là ngoan đạo, rất chăm đi lễ nhà thờ.
Polidoridạy môn Nhi Khoa. Khi khám bệnh ông không bắt bà mẹ ra ngoài (vì đứa trẻ khóc rất dữ trước “ông Tây”) mà cứ để bà ta bế con, dù điều này trái quy chế. Ông khám bệnh rất tỉ mỉ và phát hiện nhiều triệu trứng ẩn giấu khiến những sinh viên khám trước phát hoảng…

Người viết: Nguyễn Ngọc Lanh, nguyên GS đại học Y Hà Nội; NGND
Nguồn: vietsciences.org

Trăm năm dạy ứng xử nghề nghiệp ở đại học Y Hà Nội (2)

Tháng 10 28, 2011 |

Phần 2. Dạy quan điểm, đường lối trong ứng xử nghề nghiệp

Ban đầu, vẫn theo nếp cũ

Trong 13 giáo sư đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà – công bố tháng 1 và tháng 10-1955 – có 11 vị thuộc ngành Y (1 ở ngành Dược và 1 ở ngành Toán). Điều này không khó hiểu, nếu biết rằng năm 1935 trường này đã làm lễ tốt nghiệp cho khoá tiến sĩ đầu tiên, trong khi các trường khác chỉ đào tạo cử nhân. Các vị này cùng tất cả các vị lão thành khác của ngành Y (tốt nghiệp trước 1945) đều hấp thu đạo đức y học “phi giai cấp” dưới thời thuộc Pháp. Khi theo cụ Hồ đi kháng chiến (1946), họ hành xử nghề nghiệp và đào tạo sinh viên cũng theo tinh thần ấy, kết hợp thêm tinh thần yêu nước. Trong kháng chiến chống Pháp, sinh viên y năm thứ 3, 4 và 5 đã mặc áo lính, phụ trách quân y cấp tiểu đoàn, trung đoàn và đại đoàn. Mỗi năm họ chỉ được về trường ít tháng để học, do vậy họ rất biết cần học gì. Ứng xử nghề nghiệp không thể dạy thành bài riêng, mà được lồng vào các bài giảng chuyên môn kèm những ví dụ thực tế – trong đó bản thân các thầy và các vị đàn anh là những tấm gương sống động.
1952: Bắt đầu giáo dục quan điểm Công-Nông
Mục đích, để sinh viên y khoa thấy rõ, từ nay người chủ đất nước là Công, Nông. Trường này là của công nông, dành cho công nông. Đó là nơi Công Nông được “trí-thức-hoá”, đặng lãnh đạo cách mạng. Thành phần tuyển sinh sẽ thay đổi cơ bản. Còn trí thức, trước đây phục vụ giai cấp thống trị, nay vẫn được đảng sử dụng. Họ phải tự thấy vinh dự được phục vụ công nông và qua đó mà tự cải tạo lập trường, quan điểm. Với mục đích này, từ nay các thầy chuyên môn mất hẳn vai trò dạy ứng xử nghề nghiệp, nhường vị trí này cho các thầy dạy Chính Trị.

Trường Đại học Y Dược Hà Nội thuở mới được thành lập, năm 1930 tại 19 Lê Thánh Tông, Hoàn Kiếm
- Quan điểm mới được quán triệt từ năm 1953, khi trường tham gia cải cách ruộng đất – trước đó là một đợt chỉnh huấn, chuẩn bị tư tưởng. Mỗi người, cả thầy lẫn trò, đều tự kiểm điểm và nêu quyết tâm gột bỏ mọi tư tưởng sai trái. Lớp trẻ nhiệt huyết với lý tưởng Cộng Sản đã tự đề ra quyết tâm: Trí thức phải “công-nông hoá” triệt để. – Tiếp đó, là liên tục các đợt chỉnh huấn khác: dịp tiếp quản Hà Nội (để đề phòng tiêm nhiễm tư tưởng tư sản), dịp đấu tranh chống Nhân Văn – Giai Phẩm (chống tự do kiểu tư sản), hoặc dịp xác định trường đại học Y là một pháo đài XHCN… – Dẫu vậy, ngày 27-2-1955 cụ Hồ gửi thư cho ngành y tế (lạ một điều), Cụ không nhắc tý gì tới quan điểm giai cấp, mà chỉ nhấn 2 điều: Đoàn kết hơn nữa; và phải “biết đau cái nỗi đau của người bệnh”. Khẩu hiệu Cụ nêu: Thầy thuốc giỏi phải như mẹ hiền. Như vậy, hai vế mà một bậc danh y Trung quốc đề ra (nói về Tài và Đức thầy thuốc: Lương y như luơng tướng và Lương y như từ mẫu) cụ Hồ chỉ dùng vế thứ hai. May thay, chính nhờ vậy, sinh viên y (thuộc giai cấp tiểu tư sản) tuy một mặt phải phấn đấu về quan điểm, lập trường để được coi là con em Công Nông, nhưng mặt khác vẫn được phép tu dưỡng y đức để trở thành mẹ hiềncủa bệnh nhân, trước hết là bệnh nhân công-nông.
Tăng cường học Chính Trị
- Lập trường vững vàng sẽ đương nhiên sinh ra cách ứng xử phù hợp với bệnh nhân – đa số là công-nông. Chương trình mới (năm 1958) đã dành tới 1/6 thời gian để sinh viên rèn Chính Trị. Trên thực tế, cách gì cũng không thực hiện nổi cái chương trình đó – kể cả mỗi năm dành ra 1- 2 tháng đưa sinh viên về nông thôn và vùng mỏ để “học tập công nông”. Trong khi đó, các môn y học bị cắt giàm tối đa. Kế hoạch đào tạo bác sĩ chỉ cần 4 năm mới thực hiện một năm đã phá sản. Rốt cuộc, từ 1962 lại quay về quy định của bộ Đại Học: môn Chính Trị được sử dụng 12% thời gian khoá học 6 năm. – Thi tốt nghiệp: Từ 1959, sinh viên không cần luận án tốt nghiệp, mà thi 2 môn: Chuyên môn và Chính Trị (hồng), trong đó “hồng” quan trọng hơn “chuyên”.
Phương châm y tế
Bộ trưởng Phạm Ngọc Thạch đề ra 5 phương châm y tế, được quán triệt rất kỹ trong toàn ngành. Câu chữ theo thời gian có thể thay đổi, nhưng nội dung cơ bản vẫn vậy (y tế phục vụ công-nông-binh, phục vụ sản xuất và chiến đấu; đi đường lối quần chúng; phòng bệnh hơn chữa bệnh; kết hợp Đông-Tây y…). Trường Y Hà Nội vận dụng bằng cách: lập ra bộ môn Đông Y, tăng thêm giờ cho môn Vệ Sinh, hàng năm cho sinh viên đi lao động ở nông thôn kết hợp tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh…
Sơ kết. Dù quan điểm có được nâng cao, nhưng việc vận dụng chúng vào cách ứng xử cụ thể khi hành nghề… lại hoàn toàn không dễ dàng. Các thầy chính trị không bao giờ đi theo sinh viên tới bệnh viện để hướng dẫn cách ứng xử “đúng” (ngay cả với bệnh nhân là Công-Nông) và uốn nắn những ứng xử “sai”.
Điều may mắn là cái khẩu hiệu phi giai cấp Thầy thuốc như mẹ hiền vẫn còn được đề cao, các thầy chuyên môn đã dựa vào đó để dạy sinh viên về thái độ ứng xử nhân đạo với mọi người bệnh (bệnh nhân có địa vị cao trong xã hội mới có bệnh viện riêng, sinh viên không bao giờ tới đó thực tập).
Cũng chính nhờ cái khẩu hiệu phi giai cấp đó mà về sau Bộ Y Tế dựa vào để có thể ban hành bản Quy Định ứng xử cho nhân viên y tế toàn ngành. Đó là các tiêu chuẩn để nhân viên y tế trở thành “mẹ hiền”, bất kể trước mặt mình người bệnh bao nhiêu tuổi.
Quả thật, Đổi Mới là quá trình gian khổ
- Cuốn sơ thảo Lịch Sử 70 nămcủa trường, do các thầy bộ môn Mác-Lê viết ra (1972) đã thoá mạ “không tiếc lời” quá khứ 43 năm dưới thời thuộc Pháp. Nhưng khi kỷ niệm 80 năm thành lập, thì cái “quá khứ đẹp” này bắt đầu được thừa nhận. Tới khi kỷ niệm 90 năm, tổng bí thư tới dự lễ phát huân chương Độc Lập. – Từ thập niên 80, dưới sức ép của các thầy lão thành, trường dạy lại Đạo Đức Hành Nghề. Tuy vậy, các bậc lão thành chưa được đứng trên bục, mà vị trí này vẫn dành cho các thầy Chính Trị. Họ viết ra giáo trình Đạo Đức Học, theo đúng quan điểm Mác-Lênin, tuy rất hay, nhưng cũng rất khó vận dụng vào ứng xử nghề nghiệp. Gần hai chục năm, sinh viên đã học và thi theo giáo trình này. – Lời Thề tốt nghiệp cũng được phục hồi, nhưng chưa thể gọi đó là lời thể nghề nghiệp (ví dụ, thề trung thành với CNXH; thậm chí “thề” giữ gìn kỷ luật)… – Năm 1992 đề thi Chính Trị của sinh viên năm cuối vẫn hỏi về lý tưởng và chức năng “người thầy thuốc XHCN”. Nếu trả lời là “để kiếm sống”, qua đó phục vụ xã hội, thì chưa đạt. Phải trả lời là “cống hiến quên mình” mới được điểm cao. Trường chưa điều tra coi thử bao nhiêu % bác sĩ năm đó thực hiện được bao nhiêu % những điều mà chính họ viết ra trong bài thi.
Hãy thôi thuyết trình đạo đức. Mà dạy thái độ để tạo kỹ năng ứng xử.
Phương pháp sư phạm hiện đại cho thấy, trong giáo dục có 3 (và chỉ cần 3) mục tiêu: Kiến thức, Thực hành và Thái Độ. Phương pháp này vận dụng vào y học không những cho phép “tích cực hoá người học”, mà dạy mục tiêu Thái Độ chính là nhằm giúp người học ứng xử đúng khi giao tiếp với đối tượng nghề nghiệp (bệnh nhân, người nhà họ, đồng nghiệp và dân cư trong cộng đồng). Nói khác, điều cần đạt là sự hình thành kỹ năng giao tiếp cho người học. Ví dụ, họ phải có kỹ năng giải thích, kỹ năng thuyết phục, kỹ năng an ủi…v.v. Tóm lại, đó là dạy kỹ năng chung sống nói chung và phải dạy ngay từ bậc tiểu học. Lên bậc đại học, chính là môn học dạy ứng xử nghề nghiệp. Hoá ra, từ thời thuộc Pháp trường Y đã có môn này. Nhớ rằng 4 trụ cột vững chắc của ngôi nhà Giáo Dục (được UNESCO đề ra cho thế kỷ XXI) là: Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để tồn tại.

Người viết: Nguyễn Ngọc Lanh, nguyên GS đại học Y Hà Nội; NGND